Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Goedkoop Engelstalig onderwijs is een écht Nederlands succes

Opinie

James Kennedy

© Jörgen Caris
Column

Het deed me verdriet toen ik deze week hoorde dat de Vrije Universiteit stopt met de bacheloropleiding Nederlands, aangezien ook ik op dezelfde faculteit heb gewerkt. Tegelijkertijd is er een toegenomen angst over het verval van het Nederlands op de universiteit: vorige week stelde het CDA voor Engelstalige studies financieel te korten. Dat lijkt mij niet de juiste weg. 

Nederland kan blij zijn dat het een trekpleister is voor buitenlandse studenten, want dat is ook goed voor Nederlandse studenten. Maar wel op voorwaarde dat Engelstalige opleidingen blijven beseffen dat ze de Nederlandse samenleving dienen.

Lees verder na de advertentie

Ik ben een Amerikaan, maar ik had geen probleem met het lesgeven in het Nederlands aan beide Amsterdamse universiteiten. Dat hoorde erbij en het was mijn verantwoordelijkheid. Zo dachten verreweg de meeste buitenlandse docenten die ik in Amsterdam kende. De overgang naar het Nederlands vond ik betrekkelijk makkelijk, omdat ik de taal al sinds mijn jeugd spreek, aangeleerd als autodidact. Maar zelfs voor mij was het een flink karwei. 

Ik was bekaf als ik een college had gegeven, want een gesprek voeren is echt iets anders dan negentig minuten formeel presenteren. Daarnaast bleef ik kleine fouten maken. Ik zei bijvoorbeeld ‘zuigdier’ in plaats van ‘zoogdier’. Ook vond ik het nakijken van werkstukken altijd een uitdaging: zou ik de taalfouten van mijn studenten kunnen corrigeren? Hoe moest ik hen mooi Nederlands leren schrijven, dat toch geldt als proeve van geleerdheid? Nog jaren later kreeg ik in een cursusevaluatie het dubbelzinnige compliment van een student dat de kennis van de Nederlandse geschiedenis vergroot werd door mijn colleges in ‘onnavolgbaar Nederlands’.

Omgang met buitenlandse studenten prikkelt Nederlandse studenten om verder te denken dan zij anders zouden doen

Huiverig

Ik begrijp dus goed dat critici huiverig zijn over de invoering van het Engels op de universiteit: niet alle docenten en studenten zijn in staat om de overstap naar die taal te maken. Daarom ben ik nooit voorstander geweest van het integraal ‘verengelsen’ van het Nederlandse onderwijs.

Maar nog zwaarder weegt voor mij de overweging dat de universiteit er ook voor de samenleving is. Ik vind dat universiteiten zich op den duur moeten bewijzen op een stedelijk en regionaal niveau, als instanties die verantwoordelijk zijn voor het oplossen van maatschappelijke problemen. Dat betekent dat ze meer, en niet minder wortelschieten in een Nederlandssprekende samenleving. In een tijd waarin maatschappelijke impact hoog in het vaandel staat betekent dat ook dat onderwijs en onderzoek in belangrijke mate gericht zijn op Nederlandse stakeholders (excusez le mot). Vanuit maatschappelijk belang is er dus reden genoeg om relevante Nederlandstalige opleidingen in stand te houden.

Daarnaast moet er echter ruimte zijn voor Engelstalig onderwijs, ook op bachelorniveau. Het aanbod is goed voor buitenlandse studenten, want die genieten van een open onderwijs- en onderzoeksklimaat. Beschouw dat maar als een geschenk van Nederland aan de wereld. Maar het is ook erg goed voor Nederlandse studenten. 

Aan mijn Engelstalige University College zie ik dat Nederlandse studenten door de omgang met buitenlandse studenten nieuwe inzichten opdoen die ze niet krijgen tijdens een kort uitwisselingsprogramma in het buitenland. Zij worden geprikkeld verder te denken dan zij anders zouden hebben gedaan. En dit verrijkt juist weer de innovatieve kracht van het Nederlands universitair onderwijs. En onderwijs met een brede blik komt de Nederlandse samenleving ook ten goede.

Vruchten

Bovendien is het mijn ervaring dat onze studenten zich bevinden in een universitaire omgeving waarin vooral docenten beter Engels spreken dan toen ik vijftien jaar geleden naar Nederland kwam. De investering van Nederlandse universiteiten in Engelstalig onderwijs begint haar vruchten af te werpen.

Aandacht voor de Nederlandse taal op de universiteit is zeer belangrijk. Maar het mag niet leiden tot wantrouwen over een echt Nederlands succes: in dit land bieden we Engelstalig onderwijs voor een relatief lage prijs, en daar profiteert ook de Nederlandse student en samenleving van.

James Kennedy (1963, Orange City, Iowa) is een van oorsprong Amerikaanse historicus met Nederlandse wortels. Hij vestigde zijn naam met de studie ‘Nieuw Babylon in aanbouw’, over de jaren zestig in Nederland. Sinds 2003 is hij als hoogleraar geschiedenis werkzaam in Nederland. Om de week schrijft hij een column voor Trouw. U leest ze op trouw.nl/jameskennedy.

Deel dit artikel

Omgang met buitenlandse studenten prikkelt Nederlandse studenten om verder te denken dan zij anders zouden doen