OPINIE

Goed dat Luuk met zijn verhaal naar buiten kwam, ook 'klein' misbruik is schadelijk

Beeld ANP

Het is heel belangrijk dat Luuk von Burg met zijn verhaal over de basketbalcoach naar buiten kwam, schrijft hulpverlener seksueel herstel Sabine Meulenbeld.

De basketbalcoach van Luuk von Burg kreeg vorig jaar drieënhalf jaar cel en tbs voor seksueel misbruik van drie pupillen. Wat ben ik blij dat juist Luuk von Burg met zijn verhaal en bijbehorende vraag naar buiten komt (Trouw, 14 december). Technisch gezien is Luuk niet ernstig seksueel misbruikt. Hij voelde de handen van zijn coach op zijn lichaam, waarna er gelukkig een vluchtreactie bij hem intrad. Ook de vreemde voorstellen en ongepaste berichtjes vallen niet onder de noemer ernstig seksueel misbruik. 

Waarom ik dan toch zo blij ben met juist dit verhaal? Enerzijds omdat vaak de extremen naar buiten komen en dat onze beeldvorming over wat seksueel misbruik is eenzijdig beïnvloedt. Anderzijds omdat ik in de praktijk ervaar hoe zeer mensen worstelen met schuld en verwarring als zij in een freeze-reactie terechtkomen om te overleven. Door Luuks moed krijgen we de gelegenheid te beseffen hoe schadelijk seksuele grensoverschrijding vanaf de allereerste beweging daartoe is.

Afhankelijkheid

Er is misbruik gemaakt van zijn vertrouwen, het machtsverschil en de daarin gevoelde afhankelijkheid. Luuk zat in het proces van grooming, waarbij slachtoffers klaargestoomd worden voor ernstigere vormen van seksuele grensoverschrijding, en hij gaat er terecht van uit dat hij door het oog van de naald is gekropen.

Luuk had ook geluk met zijn vluchtreactie in die situatie. Hij heeft het 'goed' gedaan, op een manier die buitenstaanders kunnen begrijpen. Hierdoor kan hij ook automatisch op meer begrip rekenen van buitenaf. Veel slachtoffers die ik spreek, hebben een andere reactie, die minder goed beschermt tegen dit soort gevaar: de tend-and-befriend- reactie, tegemoetkomen aan de wensen van de pleger en meebewegen met het moment, in de hoop iets ergers te voorkomen. Dat levert in plaats van vanzelfsprekend medeleven juist vragen op.

Lijfsbehoud

Met deze vorm van lijfsbehoud krijgen slachtoffers vaak het verwijt dat ze niet genoeg hebben gedaan om te ontkomen, en zelfs het oordeel dat ze het zelf hebben veroorzaakt, in stand gehouden, of wilden. Omdat dit verwarring oplevert, is het nog lastiger naar buiten te treden als er over je grenzen is gegaan. Door stil te blijven, hebben nare ervaringen minder kans goed en tijdig verwerkt te worden. Victimblaming en irreële verwachtingen van weerbaarheid (zoals bij jongens in het algemeen) zijn een recept voor beschadiging.

Het is hartverscheurend dat de club van Luuk onvoldoende in staat is geweest de veiligheid te bieden die hij verdient. Maar in hun reactie erkennen de verantwoordelijken van de club hun positie. Ze zeggen: het had nooit mogen gebeuren, het was niet jouw schuld, signaleren was onze verantwoordelijkheid en we zijn daarin tekortgeschoten. Ze zeggen ook: we nemen maatregelen om het anders te kunnen doen in de toekomst. Mosterd na de maaltijd, maar een goed voorbeeld voor anderen.

Vraag door

De jongeren die ik spreek, komen vaak pas in tweede instantie, en na uitleg over lichamelijke en seksuele integriteit, over de brug met vragen of met wat hen dwars zit. De volwassenen die ik begeleid, zeggen vaak dat hun signalen destijds geen navolging kregen. Daarom wil ik allen die verantwoordelijkheid dragen voor kinderen en jongeren meegeven: maak bespreekbaar, vraag door, erken, neem serieus en vertrouw uw onderbuikgevoel.

Lees ook:

Luuk: De coach ging steeds een stapje verder

Luuk von Burg trainde twee jaar onder basketbalcoach Edmar D., die vorig jaar 3,5 jaar cel en tbs kreeg voor seksueel misbruik van drie pupillen, webcamseks met twaalf minderjarigen en het maken van kinderporno. Zijn vroegere pupil Luuk vraagt zich nog steeds af waarom de club nooit heeft geïnformeerd of er bij hem iets is gebeurd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden