Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Ggz heeft dringend behoefte aan minder geroep en meer innovatie

Opinie

Bauke Koekkoek

© Colourbox
Opinie

Het debat over de ggz wordt helaas in de kiem gesmoord door prominenten die steeds met dezelfde reacties komen, stelt Bauke Koekkoek vast, sociaal-psychiatrisch verpleegkundige en lector Psychiatrische Zorg.

En alweer woedde er een verhit debat over de geestelijke gezondheidszorg (ggz), ook in Trouw. Dit keer was zorgverzekeraar Menzis de aanleiding. Die waagde het prestatiebekostiging bij depressiebehandeling voor te stellen. De in de media bekende psychiaters reageerden furieus: het effect van een depressiebehandeling is niet te meten, de zorgverzekeraar moet zich niet met de zorg bemoeien en dit is nog meer 'afbraak' van de toch al zo - door de buitenwereld - geplaagde ggz.

Lees verder na de advertentie

Over deze argumenten valt het nodige te zeggen, zoals op journalistieke en professionele fora ook gedaan is door veelal zorgeconomen versus dokters. Ik beperk me hier tot de - terugkerende - aard van het 'debat' in de ggz.

Dat verloopt volgens een vast stramien. Het begint met een idee van buiten de ggz dat meer inzicht moet geven in proces en uitkomst van de sector. Prominente professionals, al dan niet zelfbenoemd, reageren furieus en krijgen daarvoor alle ruimte. Vervolgens gaat de aandacht uit naar het geruzie en wordt van het oorspronkelijke idee niets meer vernomen.

We weten niet hoeveel mensen er in de ggz 'beter' gemaakt worden

Vragen

Geen enkele andere zorgsector is zo vaak in het nieuws, of laat zich zo voorstaan op complexiteit, onmeetbaarheid en voor leken volkomen onbegrijpelijkheid van het werk. Is dat echt anders voor andere medisch specialisten, of sociale professionals?

De essentie van het 'verweer tegen de inmenging van buiten' is de volgende: u (verzekeraar, cliënt, familielid, zorgprofessional, minister, politieagent of wie dan ook) begrijpt niets van wat wij doen, dus bemoeit u zich vooral niet met ons, zodat wij mensen beter kunnen maken.

En daar wringt nu juist de schoen: we weten niet hoeveel mensen er in de ggz 'beter' gemaakt worden. En ook niet of dat de mensen zijn die zorg het hardst nodig hadden. We weten evenmin hoe het komt dat zovelen ggz-hulp zoeken, of hoe wachtlijsten aan te pakken anders dan door capaciteitsuitbreiding. Vragen die door de prominenten gesteld noch beantwoord worden.

Zelfbenoemde Voldemort

Men beklaagt zich liever over de zelfbenoemde Voldemort van de Nederlandse gezondheidszorg, wiens naam liever niet genoemd wordt: de 'verzekeraar'. Veel professionals, en psychiaters in het bijzonder, nemen hun individuele zorgtaak zeer serieus. Minder oog is er voor de collectieve betaalbaarheid en rechtvaardige verdeling van schaarse zorg. De verontwaardiging is bovendien selectief: cliënten, familieleden, zorgprofessionals, ministers of politieagenten moeten het regelmatig zelf uitzoeken in lastige situaties.

Eerder hebben verstandige mensen buiten de ggz opgemerkt dat het 'kan niet'-gehalte van de sector hoog is, en het meedenken over kostenbeheersing en serviceverbetering beperkt. Belangen van beroepsgroepen, lobbyclubs en zorgorganisaties lijken belangrijker dan die van cliënt en samenleving.

Terwijl veel professionals meer of minder diep in hun hart vinden dat de zorg beter moet en kán, houden prominenten hun en het publiek voor dat de boze buitenwereld uitsluitend uit is op schade. Door de ggz te verkleinen, de professionele autonomie in te perken en de zorg te minimaliseren - magisch denken dat een nuchter en tamelijk solidair land als Nederland onwaardig is.

De Nederlandse samenleving heeft dringend behoefte aan minder reactief geroep door ggz-prominenten en meer daadwerkelijke innovatie - ook in de berichtgeving. Voor magische fenomenen als de 'geneeskunst' en de 'veilige spreekkamer' mag en moet ruimte blijven. Maar niet zoals dat nu en al decennialang gebeurt: door ze prominent tussen de ggz en de buitenwereld te plaatsen - en daarmee iedere discussie in de kiem te smoren.

Lees ook:

Er zijn toch ook andere manieren om de zorgkosten omlaag te brengen?

Zorgverzekeraar Menzis gaat ggz-behandelingen voor depressies en angsten voortaan vergoeden op basis van behaalde resultaten. Volgens columnist Jamal Ouariachi zijn er genoeg andere manieren om de zorgkosten omlaag te brengen.

Sturen op resultaat bij behandeling depressie is helemaal niet zo raar

De discussie over de nieuwe aanpak van Menzis maakt duidelijk dat er nog te weinig bekend is over hoe depressies het meest effectief kunnen worden aangepakt, schreef Trouw onlangs in een commentaar. "Dat alleen al is reden om het initiatief te verwelkomen."

Deel dit artikel

We weten niet hoeveel mensen er in de ggz 'beter' gemaakt worden