null

OpinieVaccinatie

Gezondheidsraad, stap over je schaduw heen en hou op met tempo vaccinaties te vertragen

Beeld

Huisarts Berend Jansen ziet door wisselende adviezen van de Gezondheidsraad steeds meer schadelijke onzekerheid over vaccinaties.

De Gezondheidsraad geeft op grond van de stand van de wetenschap de regering gevraagd of ongevraagd advies. De adviesraad, zo staat op zijn webite te lezen, richt zich niet op de uitvoering van concreet beleid. De gevolgen van de adviezen voor de concrete uitvoering van het huidige vaccinatiebeleid blijken echter enorm.

Toen de eerste vaccins beschikbaar kwamen, kregen huisartsen het vaccin van AstraZeneca toebedeeld. Met enthousiasme begonnen we aan de opdracht: het vaccineren van onze patiënten van 60 tot en met 64 jaar. Omdat er op dat moment nog maar weinig vaccins beschikbaar waren, moesten we deze categorie patiënten in twee groepen verdelen. De eerste groep werd met grote snelheid gevaccineerd en tot onze opluchting bereikten we een vaccinatiedekkingsgraad van 92 procent.

Telefoontjes

Toen kwam het eerste advies van de Gezondheidsraad om een AstraZeneca-prikpauze te houden. Die pauze duurde maar enkele dagen, maar leverde wel een stortvloed aan telefoontjes op van verontruste patiënten. Met veel praten en voorlichting probeerden we de motivatie en de vaccinatiebereidheid op peil te houden.

Een nieuwe levering vaccins kwam beschikbaar en de tweede groep kon gevaccineerd worden. De vaccinatiedekkingsgraad daalde, ondanks al onze inspanningen, naar 80 procent. De dag na deze vaccinatieronde werd de tweede AstraZeneca-stop afgekondigd. Bij huisartsengroepen die deze tweede ronde moesten uitstellen daalde de vaccinatiebereidheid naar rond de 60 procent. In praktijken met veel patiënten van niet-Nederlandse origine was de daling nog sterker.

Vorige week werd een nieuw advies afgegeven door de Gezondheidsraad. Vanwege een risico op trombose, een complicatie die in Nederland nog niet is waargenomen, werd ook het Janssenvaccin voor jongeren in de ban gedaan. Het is een luxe advies, was de toelichting. We hebben alternatieven op de plank liggen die beter zijn.

Tegenstrijdig

In een talkshow sprak een wetenschapper over sportauto’s en gewone auto’s. We kunnen nu met ons allen gaan voor de sportauto. Maar, hoe tegenstrijdig, we zijn niet sneller bij ons einddoel (zoveel mogelijk mensen, zo snel mogelijk vaccineren), maar lopen nu opnieuw vertraging op. Daarbij leveren we ook, en passant, het voordeel van een eenmalige dosis van het Janssen-vaccin in. Ook dat is nadelig, want weten we al zeker dat alle gevaccineerden ook terugkomen voor hun tweede prik met het sportautovaccin?

Het imago van de vaccins van AstraZeneca en Janssen is door deze gang van zaken geschaad. Dat is verlies, want juist deze twee vaccins zijn, vanwege koeling- en transportvoorwaarden, zeer geschikt om in Afrika te gaan gebruiken. Maar de ‘afdankertjes van Europa’ worden ook daar niet meer vertrouwd (Trouw, 22 mei), wat weer leidt tot een lage vaccinatiebereidheid. Omdat Covid-19 een mondiaal probleem is, moeten we ons dit aantrekken. Bedenk bovendien dat we het risico lopen de problemen weer op ons eigen bord gepresenteerd te krijgen, in de vorm van nieuwe mutaties.

Zo snel mogelijk vaccineren

In vredestijd kunnen we ons, wat gezondheid betreft, richten op ‘iedereen zijn sportwagen’. In crisistijd gaat het erom zo snel mogelijk, voor de hele bevolking, je doel te bereiken. De hierboven genoemde adviezen van de Gezondheidsraad, hoe medisch-wetenschappelijk verantwoord ook, hebben daar niet aan bijgedragen.

Voor een minister blijkt het moeilijk het advies van een zo zwaar orgaan als deze adviesraad naast zich neer te leggen. Daarom is mijn ongevraagd advies aan de Gezondheidsraad: stap bij een crisis over je eigen schaduw heen en richt je met je adviezen op het einddoel: zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk vaccineren.

Lees ook:

‘Ons’ Janssen-vaccin blijkt toch niet goed genoeg. ‘Ben ik mooi klaar mee’

Vanwege een lagere effectiviteit en de kans op een zeer zeldzame maar ernstige bijwerking blijven de meeste vaccins van de Leidse firma Janssen op de plank liggen.

Chaotische taferelen in prikstraten en irritatie bij politici na stopzetten Janssen en AstraZeneca

De vaccins van Janssen en AstraZeneca blijven in het vervolg op de plank liggen. Het besluit leidde tot chaotische taferelen in prikstraten, maar het vaccinatieprogramma hoeft geen vertraging op te lopen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden