Column Abdelkader Benali

Geschiedenis is hot, ook op Twitter

De maand van de geschiedenis zit er bijna op. In dat kader interviewde ik afgelopen week columnisten Marja Pruis en Maxim Februari over het thema van de maand: Hij/zij. Het zaaltje in de bibliotheek van Wageningen zat bomvol en de aanwezigen hingen aan de lippen van de sprekers. Geschiedenis is hot!

Toch vroeg ik me af of de maand van de geschiedenis nog wel nodig is. Ze is ontstaan uit de stichtelijke drang om Nederlanders een historisch geweten te schoppen. Een maand lang bogen hooggeleerde en minder hooggeleerde historici zich over dat wat voorbij is, niet meer terugkomt, maar ons toch mateloos bezighoudt.

Was die maand achter de rug dan braken er elf maanden van historische dementie aan. Niemand die het nog iets kon schelen. De slag bij Nieuwpoort, Aletta Jacobs, Piet Hein en zijn Zilvervloot, het ging allemaal weer terug de geschiedenisboekjes in.

Elke maand is het maand van de geschiedenis

Das war einmal. Het is inmiddels elke maand maand van de geschiedenis, het hele jaar door, non-stop, de hele dag. De boekhandels puilen uit van de historische non-fictie die het verleden scherp proberen te krijgen. Voeg daarbij een tsunami van boeken die nostalgisch terugkijken op vroeger, vooral de jaren vijftig want toen picknickten we in de berm, stond moeders in de keuken vieze koffie te zetten en was Jip en Janneke een verboden boek op katholieke scholen.

De werkgroep die zich buigt over de nieuwe canon van de vaderlandse, pardon, Nederlandse geschiedenis, haalt het nieuws. Minderheidsgroepen zijn elk bezig om hun deel van de Nederlandse geschiedenis op te eisen, slavernij en migratie staan hoog op de agenda.

En nu heeft de belangstelling voor geschiedenis ook het digitale station van de waan van de dag bereikt, de sociale media. In het bijzonder Twitter. Kan men in 280 tekens aan geschiedenis doen? Jazeker, ook op Twitter wordt iets groots verricht. Historici delen nieuwe inzichten met elkaar, en wij, volgers, mogen meelezen. Ze maken draadjes aan, een opeenvolging van tweets waarin dieper wordt ingegaan op de materie.

Twitterdraadje van prikkeldraad

Een van mijn favoriete twitteraars is archeoloog en taalkundige Ahmad Al Jallad (@safaitic) die in de Arabische woestijn zoekt naar de oudste geschreven teksten van het Arabisch, in steen gekrast. Wat hij aan teksten vindt, biedt een schatkamer aan inzichten over de oorsprong van de islam. Het kan niet anders of zijn onderzoek zal onze kennis over deze wereldreligie veranderen. Het is revolutionair en spannend werk. Al Jallad twittert zijn opwindende bevindingen, terwijl hij in de woestijn staat. Dichter bij het Indiana Jones-gevoel kan je niet komen.

Maar de meest beklemmende twitterdraad van dit moment is van Marina Amaral (@facesofauschwitz), een Braziliaanse kunstenares die oude zwart-witfoto’s inkleurt en zo het verleden onverwachte diepte geeft. Door de foto’s in te kleuren kunnen nieuwe verhalen worden verteld.

Haar laatste project betreft de gevangenen van vernietigingskamp Auschwitz. Door de toegevoegde kleur worden de foto’s van de gevangenen gruwelijk actueel. De ontreddering, angst, vermoeidheid en waanzin zijn te lezen in de ogen, door de toegevoegde kleur komen de littekens in de huid nog sterker in beeld, de verwrongen gelaatstrekken – je ziet het allemaal glashelder. Bij elke foto geeft ze een korte biografie, alle eindigend in de gaskamers.

Ik swipe op mijn mobiele telefoon langs de foto’s, en houd mijn duim stil. Heel lang stil. Dit draadje is van prikkeldraad.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met ‘Bruiloft aan zee’, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman ‘De langverwachte’. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden