Opinie Afvalverwerking

Gescheiden inzameling van plastic schaadt het milieu

Indonesië stuurt afval terug naar Australië Beeld EPA

Huishoudens extra laten betalen voor restafval leidt tot vervuiling van andere afvalstromen en illegale dump. En plastic kan prima bij het overig afval. Het beleid moet compleet op de helling, stelt Raymond Gradus, hoogleraar bestuur en economie aan de Vrije Universiteit Amsterdam

Het lijkt wel een nieuwe religie: het produceren van zo weinig mogelijk restafval. Volgend jaar mag iedere Nederlander nog maar 100 kilo restafval hebben, met een verdere afname naar maximaal 30 kilo in 2025. Restafval wordt niet meer overal aan de voordeur opgehaald en steeds meer gemeenten laten huishoudens extra betalen voor de jaarlijkse hoeveelheid restafval. Voor hen die vastlopen in het scheiden van de verschillende soorten plastic zijn er afvalcoaches en afvalapps. Onder de pakkende titel ‘Van Afval Naar Grondstof’ (Vang)-afspraken hebben Rijksoverheid, gemeenten en Rijkswaterstaat minutieuze afspraken gemaakt, die Nederland aan het beperken van restafval moeten zetten.

Plasticsoep

De keerzijden van dit beleid worden steeds duidelijker. Een deel van het gescheiden plastic wordt in grote containerschepen naar Azië gebracht om daar gerecycled te worden tot grondstoffen. Niets is verder bezijden de waarheid. Een substantieel deel van ons plastic wordt gedumpt en verdwijnt in de vorm van plasticsoep in onze oceanen. Om die reden hebben China en Maleisië onlangs hun grenzen gesloten. Het plastic gaat nu naar Vietnam, Indonesië en de Filippijnen. Landen waar de milieuregels nog minder streng zijn en er dus een nog grotere kans is dat het plastic gedumpt wordt en uiteindelijk als plasticsoep onze oceanen vernietigt. Gelukkig, zo stelt de Nederlandse Vereniging voor Reinigingsdirecteuren (NVRD), is er afgesproken dat Nederlands huishoudelijk plastic niet verscheept mag worden naar Azië. Maar ook dat is een broodje aap. Het ‘NOS Journaal’ van 19 mei liet zien dat een Indonesisch strand wordt overspoeld met Nederlands verpakkingsmateriaal met het opschrift ‘Dubbel zo Lekker’.

Ook dichter bij huis worden de keerzijden steeds duidelijker. Het is onder afvalinzamelaars algemeen bekend dat door het beprijzen van restafval de kans op vervuiling van overige afvalstromen, in het bijzonder gft-afval, toeneemt. Ook zien we een toename van (illegale) dumping van restafval in de natuur, openbare afvalbakken en/of bedrijfsafval. En maandag luidde de Vereniging Herwinning Textiel de noodklok over het afvalbeleid (Trouw, 15 juli). Vooral in gemeenten die succesvol zijn in het beperken van restafval komt er steeds ‘meer zooi’ terecht in de textielbak. ­Zoals blijkt uit hetzelfde artikel komt hiermee de recycling van textiel onder druk te staan en volgens sommige inzamelaars zal binnenkort ‘het licht uit moeten’. Daarmee spannen we het paard achter de wagen van het milieubeleid. Immers, uit wetenschappelijke studies blijkt dat textielproductie zeer belastend is voor het milieu. Zo kost de productie van nieuwe kleding veel energie, water en landbouwgrond.

Ander beleid

In kilogrammen is de hoeveelheid kledingafval in vergelijking met plastic afval beperkt, dit geldt niet voor de milieuopbrengst. Zo bespaart het recyclen van 1 kilo textiel veel meer CO2 dan het recyclen van 1 kilo plastic. Bovendien is goed gescheiden kleding veel makkelijker te recyclen. Echter, in een Vang-­notitie over uitvoeringsprogramma huishoudelijk afval komt textiel niet voor.

Het is daarom tijd voor een ander afvalbeleid. Een beleid dat het huishoudens gemakkelijk maakt om papier, gft en textiel te scheiden. Dat ruimte geeft aan maatschappelijke organisaties om textiel en papier op te halen. Een beleid dat plastic afval gewoon bij het restafval laat en aan de voordeur ophaalt. De slechte en vervuilde soorten plastic hoeven dan niet de hele wereld rondgesjouwd te worden.

Belangrijk is ook dat de doelstelling in kilo restafval overboord gaat. Dit leidt alleen maar tot perverse milieueffecten. Bovendien is het geen doodzonde als restafval in een kliko verdwijnt, machines er nog goede grondstoffen uithalen en het restant vervolgens efficiënt verbrand wordt, waarmee huizen en gebouwen verwarmd worden. 

Lees ook: 

De kledingbakken van goede doelen zitten vol met huisvuil

Inzamelbakken voor oude kleding worden steeds vaker gebruikt als dumpplek voor vuilnis. Goede doelen raken erdoor in de financiële problemen.

‘Strenger afvalbeleid van gemeenten wentelt zich af op onze kledingbakken’

De stichting Sympany wil fraai oud textiel een nieuwe bestemming geven, om Nederland circulair te maken. Maar de praktijk is heel anders. Kledingbakken raken gevuld met vuil en vodden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden