Commentaar Genderidentiteit

Genderneutrale taal kan helpen

M of V? In Nederland zijn naar schatting van het Sociaal en Cultureel Planbureau zo’n 80.000 mensen die bij het invullen van een formulier bij deze twee vakjes aarzelen. Of geïrriteerd raken. Want lang niet altijd is het zo relevant of het een man dan wel een vrouw is die het formulier invult. En waarom zijn er maar twee categorieën?

In het denken over genderidentiteit, de manier waarop mensen hun eigen geslacht beleven, komt langzamerhand meer ruimte voor meer mogelijkheden. Voor een derde vakje, waar een X kan komen te staan. Een eerste paspoort met zo’n aanduiding is afgelopen najaar uitgegeven, na een stevig juridisch voortraject van tien jaar. Vorige maand een tweede. Voor dat derde geslacht circuleren allerlei termen, zoals non-binair, intersekse, genderfluïde, genderqueer. Alleen dat al geeft aan dat de beleving van geslacht niet zo simpel in een vakje te stoppen is. Dat wisten we natuurlijk al.

Het geldt net zo goed voor begrippen als mannelijkheid en vrouwelijkheid. Die zijn allesbehalve eenduidig en ook sterk cultureel gebonden. Ook bij de invulling van deze begrippen is er meer ruimte gekomen, al is dat een proces dat decennia duurt en dat dynamisch zal blijven.

Een stimulerende rol

Taal is daar deels een weerspiegeling van. In Zweden is in de taal een genderneutraal voornaamwoord gekomen: ‘hen’, dat een persoon aanduidt zonder aan te ­geven of het een vrouw of een man is. In Nederland ­komen steeds meer beroepsaanduidingen die genderneutraal zijn, zoals bewindspersoon en verpleegkundige. Taal weerspiegelt niet alleen dat die dwingende indeling in twee categorieën wat flexibeler wordt, taal kan er ook een stimulerende rol in spelen, blijkt uit ervaring, niet alleen in Zweden.

Veel problematischer is het proces waarbij mensen hun geslachtsverandering juridisch willen vastleggen, iets waar transgenders lang voor gepleit en gestreden hebben. Dat heeft al een aantal onwenselijke situaties ­opgeleverd, bijvoorbeeld in de sport, waarbij mannen zich als vrouw laten registreren en zo in de top terechtkomen.

Het meer genderneutraal maken van taal is een minder riskante operatie. Het is goed dat er in Nederland meer ruimte komt voor de erkenning dat niet iedereen in te delen is in de categorie man of vrouw. Altijd al zijn er mensen geweest die zich noch man noch vrouw voelden. Zij waren gedwongen naar buiten te treden met een uiterlijk en gedrag dat niet paste bij hun beleving. De acceptatie ervan op de werkvloer, in de familie of op straat, dat is een proces dat door aanpassing van de taal wellicht makkelijker zal verlopen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden