OpinieVerenigde Staten

Gelovigen die Trump aanhangen? Als evangelisch christen voel ik plaatsvervangende schaamte

Onder de aanhangers van Trump leeft de theologie van overwinning en onafhankelijkheid, maar die toont het morele bankroet van de VS aan, vindt Hans Frinsel, gepensioneerd zendingswerker. 

De conclusie van James Kennedy in zijn column (Opinie, 12 september), dat de steun van de evangelische beweging in de VS voor Trump een teken is van een ontspoorde geloofsgemeenschap, is helaas waar. Het is volkomen onbegrijpelijk dat gelovigen die de Bijbel als absoluut gezag voor leer en leven erkennen, Trump aanhangen.

Als evangelisch christen voel ik plaatsvervangende schaamte. De zachtmoedigheid, lijdzaamheid en onzelfzuchtigheid van Christus staan in schril contrast met de arrogantie, agressie, en het narcisme van Trump. Velen steunen Trump, omdat zij bang zijn voor het alternatief. Ze maken dezelfde fout als Duitse christenen die in de dertiger jaren toch maar nationaalsocialistisch stemden, omdat ze het communisme gevaarlijker vonden.

Eerste filiaal van ‘Gods Koninkrijk op aarde’

James Kennedy constateert een ‘John Wayne’ cultuur in de Amerikaanse kerk. Dit duidt op een kerk die zich vereenzelvigt met de cultuur om zich heen. Overigens is dit een neiging van de meeste kerken in alle culturen. Al sinds een paar eeuwen beschouwen veel Amerikaanse christenen hun natie als een eerste filiaal van ‘Gods Koninkrijk op aarde’ en de ‘American Dream’ leek dit te bevestigen.

De laatste decennia heeft met name de charismatische beweging in de VS deze gedachte theologisch ingevuld, gebaseerd op een defecte exegese van Romeinen 8:19.

Zij claimt een generatie geestelijke ‘helden’ te vormen, de ‘geopenbaarde Zonen Gods’, die met grote tekenen en wonderen het koninkrijk van God fysiek zal vestigen op deze wereld. Zeg maar: een legertje geestelijke John Wayne’s.

Welvaartsevangelie

Dit is bekend als ‘Kingdom Now’-theologie of ‘Dominion (heerschappij) theologie’. Als praktisch instrument hanteert zij de ‘Word of Faith’ doctrine, beter bekend als het welvaartsevangelie, die stelt dat de mens zijn eigen succes en gezondheid bepaalt met de woorden die hij uitspreekt.

Deze gedachte sluit nauw aan bij het grenzeloze individualisme van de Amerikaanse cultuur en ook van de onze trouwens. Immers, als je met zo’n ‘toverformule’ je eigen leven kunt bepalen, ben je van niemand afhankelijk en niemand van jou. Het is niet vreemd dat Trump zijn ‘geestelijke adviseurs’ juist uit deze beweging haalt.

Deze ‘Kingdom’-leer vormt momenteel de hoofdstroom van de evangelisch-charismatische beweging in de VS en verbreidt zich als een olievlek over de wereld. In de VS heeft dat denken al tot sektarische uitwassen geleid. Het roept herinneringen op aan de extreme tak van wederdopers die in de zestiende eeuw ‘Gods koninkrijk’ in de Duitse stad Münster vestigden, waar de beweging tijdelijk tot een tragisch einde kwam.

Trouwens, telkens als de kerk leunde op politieke of militaire macht om haar doel te bereiken, verloor zij haar essentie uit het oog. Ik durf de stelling aan dat de kerk van Christus eigenlijk alleen tot ware uitdrukking kan komen in verdrukking. Dat was de omstandigheid waaronder haar Oprichter predikte en zijn boodschap was er helemaal op gericht. De vroege kerk groeide onder de verdrukking en transformeerde de samenleving. Het kruis stond centraal.

Morele bankroet

We zijn getuige van de ‘Unraveling of America’ zoals de Canadese antropoloog Wade Davis het typeerde, het einde van de VS als wereldmacht. Overigens benadrukt Davis dat Trump niet de oorzaak is van dit verval, maar een product van het morele bankroet van de Amerikaanse cultuur.

Dit is het einde van de American dream en de ‘Wayne’-waan. Juist nu de grote Amerikaanse Evangelische beweging het alternatief van een ‘derde weg’ had kunnen en moeten tonen, bleek zij ‘ontspoord’. Met haar keuze voor Trump en de illusie van de American Dream bezegelt zij haar eigen verval.

Hans Frinsel is gepensioneerd zendingswerker  

Lees ook:

Gelovig en toch van Trump houden? Het kan in de VS

Mijn ouders wonen in het westelijke deel van de staat, een Trump-bolwerk waar veel mensen van Nederlandse oorsprong wonen. Ik zie nog weinig tekenen dat deze conservatieve christenen spijt hebben van hun stem in 2016.

Hoe het onbekende religieus links al decennialang invloed uitoefent in de VS

De Verenigde Staten kennen ook een religieus links. Het is veel onbekender dan religieus rechts, maar het oefent ook al decennia lang invloed uit, laat de Amerikaanse journalist Jack Jenkins zien. ‘De beweging wil de macht bekritiseren, niet de macht worden.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden