null

OpinieOnderwijs

Gelijkheid voor mbo-student is nog ver weg

Bied mbo’ers dezelfde kansen als andere studenten, betoogt Jelmer Becker.

Jelmer Becker

Onderwijsminister Dijkgraaf wil gelijke waardering voor alle opleidingsniveaus, zo sprak hij uit in een interview met Trouw (6 september). Een mbo-diploma is evenveel waard als een doctorstitel, meent hij. De Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs (JOBmbo) komt al ruim twintig jaar op voor de belangen van mbo-studenten. Als voorzitter sta ik helemaal achter zijn boodschap. Maar volwaardige gelijkschakeling van mbo, hbo en wo gebeurt niet vanzelf en is op dit moment nog ver weg. We gaan het ook niet bereiken door alleen anders te denken over opleidingsniveau. Er zijn praktische obstakels die uit de weg geruimd moeten worden.

Recent stond de deelname van mbo-studenten aan studentenintroductieweken in de schijnwerpers. Zo deden zij in Utrecht voor het eerst mee. En er is een proef waardoor mbo’ers bij een studentensportvereniging kunnen sporten. Het zijn geslaagde pilots, maar het is een klein begin. Ook andere steden onderzoeken de mogelijkheid om mbo-studenten te laten deelnemen aan de introductieweek, maar zijn terughoudend en sommen vooral organisatorische problemen op.

In (alweer) Utrecht richtte een groep mbo’ers zelf een studentenvereniging op, omdat ze nog steeds vaker niet dan wel welkom zijn bij bestaande verenigingen. Minder vooroordelen over verschillen tussen mbo-, hbo- en wo-studenten en meer waardering vanuit de samenleving zullen een groot verschil maken om dit te veranderen, maar laten we de praktische bezwaren niet vergeten. Hogescholen en universiteiten zorgen namelijk voor gedeeltelijke financiering van studenten(sport)verenigingen. Mbo-instellingen betalen niet mee.

Tekort aan mbo-opgeleide arbeidskrachten

De steeds luidere roep om waardering voor het mbo hangt samen met het oplopende tekort aan mbo-opgeleide arbeidskrachten. Dat wringt. Een tekort bestaat in sommige sectoren al heel lang: denk aan de zorg of in de bouw. Nu het tekort ook andere sectoren treft en mensen zelf merken dat de loodgieter pas over twee maanden tijd heeft, is er opeens besef dat we onze vakmensen niet voor lief moeten nemen. Maar mbo’ers moeten niet alleen opgeleid worden om zo snel mogelijk de krapte op de arbeidsmarkt op te lossen. Ook voor mbo-studenten draait studeren om zelfontwikkeling en, om met de woorden van de minister te spreken, je eigen pad vinden.

Alleen: met een vmbo-diploma op zak kun je geen tussenjaar nemen om je interesses te ontdekken en te onderzoeken welke mbo-opleiding het allerbeste bij je past. Dat mag pas zodra je minimaal een mbo-2 opleiding afgerond hebt. Een havo-diploma geeft daarentegen alle vrijheid om het studeren nog even uit te stellen, of dat zelfs nooit te gaan doen.

En willen mbo’ers zich naast de opleiding inzetten voor een studentenraad of jongerenorganisatie? Er is voor deze studenten geen mogelijkheid om extra tijd vrij te maken door een bestuursjaar te doen. Een minderjarige student die niets kan bijverdienen naast de studie, kan een gemeentelijke studietoeslag aanvragen. Tenminste, als deze student op het hbo of wo zit, want de minderjarige mbo’er heeft hier geen recht op.

Minderwaardig

Onder veel mbo-studenten leeft het idee dat de samenleving hen ziet als minderwaardig. Deze zomer berichtten de media uitgebreid over een mbo-student die de toegang tot een café werd geweigerd vanwege haar opleidingsniveau. Bij JOB weten we dat het merendeel van de mbo-studenten een vergelijkbaar verhaal heeft, en dat ze daar soms zelf niet eens meer van opkijken. Dat is schrijnend.

Een mbo-student is een pragmatische denker die op een andere manier kijkt naar problemen. Dat is niet minder waard dan de blik van hbo- of wo-studenten. Maar wanneer je aantoonbaar niet dezelfde kansen en middelen krijgt, is dat lastig te geloven. Hier ligt niet voor de samenleving, maar voor de politiek een opdracht om de daad bij het woord te voegen. Uit gelijke mogelijkheden volgt gelijke waardering, in je eigen ogen en in die van anderen.

Lees ook:

Minister Dijkgraaf: ‘Universiteit is niet het enige pad naar succes’

Minister Robbert Dijkgraaf van onderwijs wil een veel diversere norm van succes. De ideale wereld is er niet een waarin iedereen een doctorstitel haalt, zegt hij bij de opening van het academisch jaar.

De kloof tussen hoger en lager opgeleid verdwijnt niet zomaar

Te weinig jongeren kiezen voor het mbo en dus zijn er te weinig vakkrachten. De zoveelste onderwijsvernieuwing zal niet helpen, denkt Mebius Kramer

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden