Geld voor de allerarmsten moet wel naar de allerarmsten gaan

Minister Kaag ontmoet de gouverneur van de staat Karnataka tijdens een handelsmissie door een Nederlandse kabinets- en handelsdelegatie in India.Beeld ANP

Het budget voor ontwikkelingssamenwerking moeten we niet inzetten om het Nederlandse bedrijfsleven te steunen, vindt Maria van der Heide, hoofd beleid en campagnes ActionAid Nederland.

Een blamage, zo noemde directeur Farah Karimi van Oxfam Novib de op Prinsjesdag gepresenteerde begroting voor Ontwikkelingssamenwerking. ‘Steek i/d rug’ van D66 en de ChristenUnie, was Joël Voordewinds karaktersbesparende repliek op Twitter. ‘We staan open voor kritiek maar wees wel fair!’

Hulp en handel

Het moet de eeuwige frustratie zijn voor ieder Kamerlid van een coalitiepartij. Je slooft je binnenskamers uit om iets goeds binnen te halen, waarna de buitenwereld slechts het halflege glas ziet. Na jaren van ongekend harde bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking heeft dit kabinet de daling van het budget voor de allerarmsten een halt toegeroepen. Daar heeft Voordewind zich persoonlijk voor ingezet en dat verdient een compliment.

Maar laten we echt fair zijn zoals hij oproept: aan de internationale afspraak om 0,7 procent van het Bruto Nationaal Inkomen te besteden aan ontwikkelingssamenwerking voldoen we nog niet. En is het niet minstens zo belangrijk om te kijken waar de extra middelen precies aan besteed worden? Bereiken we met dit budget het hoofddoel van ontwikkelingssamenwerking: het verbeteren van de levens van de allerarmsten ter wereld?

In 2012 werden Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Handel samengevoegd. De koning sprak er dit jaar in de troonrede over als ‘de beproefde combinatie van hulp en handel’. In het koffertje op Prinsjesdag zat een begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking doordesemd met initiatieven om het bedrijfsleven beter te ondersteunen bij het vermarkten van kennis en kunde. De loketten en fondsen voor dit doel zijn niet meer op een hand te tellen.

Verdienmodel

Prima voor zover het handel betreft, maar ook ontwikkelingssamenwerking lijkt nu vooral een aangelegenheid van het internationaal opererend Nederlands bedrijfsleven. Ondernemingen moeten gaan helpen de Sustainable Development Goals (SDG’s) te halen, de wereldwijde doelen voor duurzame ontwikkeling. Maar de regering presenteert deze duurzame ontwikkelingsdoelen vooral ook als verdienmodel. En dit is waar de schoen wringt. Het doel van de SDG’s is de mensen te bereiken die het meest achtergesteld zijn. De focus op winst van de private sector biedt hier weinig soelaas. Het beleid benadert de doelen als een kans om te zorgen dat het Nederlandse bedrijfsleven met innovatieve oplossingen ‘nieuwe markten kan aanboren’. Maar waar blijven de allerarmsten in dit verhaal?

Ook op andere posten zien we het budget vervuilen. Een groot deel van het ‘extra geld’ voor ontwikkelingssamenwerking gaat naar een nieuwe ambitie van dit kabinet, de migratiesamenwerking. Het spenderen van vele miljoenen aan het versterken van Fort Europa valt moeilijk te verkopen als geld voor de allerarmsten. En dit terwijl de noden in de wereld toenemen: zo steeg het aantal mensen met honger wereldwijd voor het derde jaar op rij, is er sprake van toenemende ongelijkheid en repressie en worden steeds meer mensen getroffen door klimaatgerelateerde rampen, zoals droogte en overstromingen. Juist nu hebben de allerarmsten de investering hard nodig.

De teruggedraaide bezuinigingen zijn mooi, maar wij roepen het kabinet en de Kamer op bij de begrotingsbehandelingen vandaag een eerlijk debat te voeren. Zorg dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking fair blijft en niet wordt vergeven aan andere zaken ten koste van de allerarmsten. Pas dan kan de kwalificatie ‘blamage’ echt worden geschrapt.

Lees ook:

Ontwikkelingshulp moet voortaan migratie en terreur voorkomen

Het Nederlandse ontwikkelingswerk wordt de komende jaren nadrukkelijk gekoppeld aan doelen die voor Nederland belangrijk zijn. Dat eigenbelang geldt ook voor het bedrijfsleven: de aanpak van het klimaatprobleem in ontwikkelingslanden kan Nederlandse bedrijven veel geld opleveren. Minister Kaag presenteerde die visie in de beleidsnota ‘Investeren in perspectief’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden