ColumnStevo Akkerman

Geen wonder dat wie tegen racisme wil pleiten, zich eerst even achter de oren krabt

In het proces tegen 25 verdachten die met racistische, seksistische en gewelddadige bedreigingen reageerden op een demonstratie tegen Zwarte Piet, sprak de officier van justitie vorige week van ‘toetsenbordpogroms’. Een treffende term, niet alleen van toepassing op de drek die de directe aanleiding vormde voor dit proces, maar ook voor de vergiftige atmosfeer waarin het hele ‘racismedebat’ plaatsvindt en waarin het Openbaar Ministerie zelf zich danig heeft verslikt.

Je zou het een wetmatigheid kunnen noemen: wie zich keert ­tegen racisme, krijgt zo veel racisme over zich heen dat hij of zij – vrouwen worden vaak nog vuiler aangepakt dan mannen – wel heel onverschrokken moet zijn om door te zetten. Het OM vervolgt 25 personen, maar publiciste Clarice Gargard kreeg bijna achtduizend haatberichten te verwerken, nadat ze online verslag had gedaan van die demonstratie in Amstelveen; het was duidelijk de bedoeling haar monddood te maken. De intimidatiecampagne is meedogenloos, ook anderen dan Gargard kunnen daarvan getuigen.

Volkskrant-columniste Harriët Duurvoort begon haar rubriek deze week met de mededeling dat ze zichzelf ging ‘censureren’. “Ik ben gewoon te bang voor de backlash als ik mij uitspreek in de krant.” Vervolgens schreef ze toch wat ze wilde schrijven, maar ze weet wat voor ­reacties ze mag verwachten. Ze zullen zo’n beetje in de sfeer liggen van de verwensingen die schrijfster Saskia Noort naar haar hoofd geslingerd kreeg, nadat ze het in het AD had ­opgenomen voor vluchtelingen. Allemaal anoniem, waarom kan dat ­eigenlijk op sociale media?

Het blijft niet bij scheldpartijen. Er wordt ook geprobeerd de adresgegevens van publieke figuren – in dit geval Gargard – te achterhalen bij de Kamer van Koophandel (KvK). Dat lukte bij haar niet, maar hier ligt wel een probleem: veel publicisten zijn zzp’er en moeten zich bij de KvK inschrijven, met vermelding van adres. Geheimhouding daarvan wordt zelden toegestaan, merkte oud-Kamerlid Zihni Özdil vorig jaar. Dat hij ‘concreet en direct werd bedreigd vanuit Turks-nationalistische hoek’, bleek geen argument. Pas toen hij de gang van zaken publiek maakte, ging de KvK – die grif verdient aan de verkoop van adressen – overstag.

Officier Jacobien Vreekamp is als Vrouwe Justitia, met blinddoek en al

Anonieme haatexplosies, kwetsbare openbaarheid – het is geen wonder dat wie tegen racisme wil pleiten, zich wel even achter de oren krabt. Daarom was het zo ongelukkig dat het OM officier van justitie Jacobien Vreekamp van de ‘Gargard-zaak’ haalde; dat gebeurde niet omdat zij iets verkeerds zou hebben gedaan, maar omdat zij ‘in de schijnwerpers was komen te staan.’ En wel omdat ze in het bestuur had gezeten van een Meldpunt Discriminatie, een semi-overheidsorgaan op basis van een wettelijke verplichting. En omdat ze betrokken was bij het voorwaardelijke sepot voor anti-Piet-activist Akwasi. Terwijl ze óók de aanklacht tegen veel Gargard-­reaguurders seponeerde. Vrouwe Justitia, met blinddoek en al.

De schijnwerpers werden op haar gezet, omdat mensen er behoefte aan hebben het verzet tegen racisme verdacht te maken. Waarom zouden ze dat nou doen?

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden