null Beeld
Beeld

ColumnNelleke Noordervliet

Geef linkshandigen voorrang bij het vaccineren, we worden al in ­ieder opzicht achtergesteld en vernederd

De Gezondheidsraad gaf op 11 januari een afgewogen en weldoordacht vaccinatieadvies: begin bij 60-plussers, de oudsten eerst. De regering legde het meteen naast zich neer en schreef een vaccinatie-voorrangswedstrijd uit. Het gevolg is dat de alleroudsten inderdaad gevaccineerd zijn, dat voor 60- tot 65-jarigen het AstraZenecavaccin wordt gebruikt, en dat de bulk van 65- tot 80-jarigen inmiddels geen flauw idee heeft wanneer zij aan de beurt zullen zijn.

In het kader van het vaccinatie-voorrangsprogramma wil ik dus aandacht vragen voor een vergeten groep, die sinds jaar en dag wordt blootgesteld aan achterstelling en verguizing. Dat brengt veel stil leed met zich mee. Want men ziet het ze niet aan dat ze een afwijking hebben. Ze worstelen, strijden, boeken kleine overwinningen, maar ­lopen dan weer tegen de grenzen van de mogelijkheden aan.

De wereld is niet op hen ingericht. Toch vormen ze 10 procent van de bevolking! De 90 procent walst gewoon over de 10 procent heen. De laatste jaren zien we emancipatiebewegingen op het gebied van kleur en gender successen behalen. Volkomen terecht. Maar de bijzondere groep waartoe ik behoor blijft nog altijd onder de radar. Dat heeft ­alles te maken met een oeroud vooroordeel.

Linkshandigheid is altijd gelijkgesteld aan achterbaksheid, misdadigheid, onhandigheid. In het Latijn is ‘links’ ‘sinister’. Dat heeft in het Nederlands vooral de betekenis van duister, onaan­genaam.

Een vorm van erkenning, waarvoor dank!

De onhandigheid is niet on­logisch als alle instrumenten, ­gereedschappen en gebruiksvoorwerpen zijn gemaakt voor rechtshandigen. Mijn horloge doe ik om mijn rechterarm, maar het knopje om het op te winden of bij te stellen (het is een ouderwets horloge) zit dan aan de verkeerde kant. Een sauslepel met tuitje dwingt me mijn pols raar te ­verdraaien. Een schaar moet ik zelfs speciaal kopen bij winkels of webshops die adverteren met scharen voor linkshandigen. Dat die producten er inmiddels zijn is een vorm van erkenning, waarvoor dank!

Op tal van onverwachte wijzen wordt de linkshandige geconfronteerd met de onverschillige en vanzelfsprekende bazigheid van de rechtshandige. Onder dwang wordt hij/zij ‘verlost’ van zijn onhandigheid doordat de rechtse gemeenschap hem dwingt mee te doen met zijn ­methode.

Dat was in de jeugd van mijn linkshandige vader nog heel sterk. Hij moest rechts schrijven. Het was in diepste wezen een disciplinaire maatregel. We slaan die dwarsheid er wel uit! Mijn juf van de eerste klas lagere school liet me tot mijn grote opluchting links schrijven. Tegenwoordig zie je een linkshandige schrijven met de hand in een boog, opdat hij kan zien wat hij schrijft. Vaak leunt het handschrift wat naar achter.

Ik schrijf links op de wijze van een rechtshandige. Ik zie niet wat ik schrijf en mijn schrijfsel leunt naar rechts. Daarin zien we de eeuwige compromiszoeker, degene die zegt: ‘Sorry dat ik er ben’.

Permanente achterdocht tegen ‘links’

Dat is dan nog maar het leed op gewone dagelijkse basis. Erger is de permanente achterdocht ­tegen ‘links’. Dat het niet kan deugen. Dat links oneerlijk is. ­Geniepig.

Zelfs politiek is ‘links’ altijd de kant die zichzelf moet verdedigen tegen de beschuldiging van feestvieren van gemeenschapsgeld en die zich soms moet vermommen in rechtse lappen om aandacht te krijgen. Brutaal was de claim van Diederik Samson dat juist hij ‘het eerlijke verhaal’ vertelde. Links én eerlijk? Bij wijze van verrassing won hij, maar hij werd in Rutte II handig in de tang genomen en afgeserveerd.

Linkshandigen worden in ­ieder opzicht achtergesteld en vernederd. Terwijl ze toch ondanks dat rugzakje een geweldige bijdrage leveren aan de maatschappij door hun doorzettingsvermogen, hun inventiviteit en hun geduld. Daar mogen ze nu wel eens voor beloond worden.

Het Nederlandse vaccinatieprogramma is uitgemond in een typisch Nederlands wedstrijdje voordringen. Ouderwets elle­bogenwerk. Elke groep heeft wel een essentiële eigenschap die hem het recht op voorrang geeft. Als ik het vaccin niet kan krijgen als 75-jarige, dan maar als linkshandige. Linkshandigen eerst!

Nelleke Noordervliet

Nelleke Noordervliet (Rotterdam, 1945) schreef meerdere romans, novelles en theaterstukken. In 2018 won ze de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre. In haar column in Trouw bespiegelt ze tweewekelijks op de actualiteit. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden