OpinieHogescholen

Geef hogescholen meer geld voor onderzoek, dat helpt ons uit de crisis

null Beeld

Het tekort aan onderzoeksbudget bij hogescholen is een probleem. Juist dit soort onderzoek samen met het midden- en kleinbedrijf kan oplossingen bieden bij onder meer de energietransitie, menen bestuursvoorzitters Anka Mulder (Hogeschool Saxion) en Doekle Terpstra (Techniek Nederland).

Anka Mulder en Doekle Terpstra

Verschillende politieke partijen hebben in aanloop naar de verkiezingen gepleit voor een miljoeneninvestering in wetenschappelijk onderzoek. Maar juist praktijkgericht onderzoek biedt bedrijven mogelijkheden om ons ‘uit de crisis te innoveren, waarmee we bovendien werken aan duurzamere economische groei.

Het midden- en kleinbedrijf is als ‘motor van de economie’ gebaat bij dit praktijkgericht onderzoek. Op dit moment zijn er landelijk ruim 650 lectoraten die hun onderzoeksprojecten vraaggestuurd opzetten, in nauwe samenwerking met het regionale bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.

De uitkomsten zijn meestal snel beschikbaar en vervullen een onmisbare rol in het versterken en vernieuwen van de regionale economie, die zelf weer landelijke innovaties stimuleert.

Robots die windmolens op zee repareren

Denk bijvoorbeeld aan robots die windmolens op zee repareren, IT-toepassingen voor energieneutrale gebouwen of robots die werknemers productiever maken. De techniek-sector zit te springen om dit soort innovaties en kennis.

Meer onderzoek betekent een stimulans voor de economie. Maar het zorgt er ook voor dat we studenten kunnen blijven opleiden tot professionals van de toekomst en een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken, zoals klimaatverandering, armoede en vluchtelingenstromen.

Uit een recente berekening van Hogeschool Saxion blijkt helaas dat 60 procent van het praktijkonderzoek op hogescholen wordt gefinancierd met externe middelen. Dit leidt tot een enorme druk op de onderzoeksgroepen. Zij moeten een (te) groot deel van hun kostbare onderzoektijd besteden aan het schrijven van financieringsvoorstellen. Door beperkte eigen middelen hebben deze groepen daar vaak geen tijd voor.

Is het tekort aan budget voor onderzoek aan hogescholen een probleem? Wij vinden van wel. Er ligt een grote opdracht om de economie na de coronacrisis weer op een duurzame en toekomstgerichte manier uit het dal te trekken. We werken aan een circulaire economie die de energietransitie stimuleert. Om dat alles te realiseren, moet kennis sneller ter beschikking komen van het bedrijfsleven.

Hiervoor is praktijkgericht onderzoek door het hbo in samenwerking met het mkb, een zorginstelling of een gemeente bij uitstek geschikt. Terwijl wetenschappelijk onderzoek zich op de ‘waarom-vraag’ richt, helpt praktijkgericht onderzoek de ‘waarvoor-vraag’ te beantwoorden. Het vult het gat tussen fundamenteel onderzoek en de toepassing in de maatschappij.

Basisfinanciering

De essentiële rol van praktijkgericht onderzoek komt niet tot uitdrukking in de omvang van de basisfinanciering. Hogescholen ontvingen van de overheid in 2020 slechts 138 miljoen euro als directe bijdrage voor onderzoek, universiteiten konden beschikken over een kleine drie miljard euro aan overheidsmiddelen (bron: Rathenau Instituut). Universiteiten ontvangen daarnaast nog 600 miljoen euro aan externe financiering, het hbo zo’n 85 miljoen euro. In totaal hebben 36 hogescholen 223 miljoen euro onderzoekgeld tot hun beschikking. Van dat budget moet alles betaald worden: van de dienstverbanden van lectoren en docent-onderzoekers tot de promotietrajecten en de labs.

Recent onderzoek uitgevoerd door PwC in opdracht van het ministerie van onderwijs, cultuur en welzijn ondersteunt ons pleidooi. Om de gewenste ambities te verwezenlijken, adviseert het onderzoeksbureau een substantieel bedrag (120-270 miljoen euro) vrij te maken voor onderzoek in het hbo.

Door hogescholen meer financiële ruimte te geven, kunnen we de innovatiekracht van Nederland versterken. Dat vraagt extra investeringen die de onderzoekbasis aan hogescholen structureel versterken. Daarmee kunnen de hogescholen samen met het mkb werken aan sterke en innovatieve regio’s die ons land vooruit helpen.

Lees ook:

Ook hbo-studenten kunnen vanaf volgend jaar ‘promoveren’ aan een hogeschool

Vanaf 2022 kunnen ook hbo-studenten een doctoraat halen aan een hogeschool. De maritieme sector is blij met deze nieuwe titel. Studenten zijn daar erg welkom om problemen op te lossen.

De hbo’s verdienen meer waardering voor hun wetenschappelijke werk

Hooggeleerde collega’s zouden vanuit de ivoren toren van de universiteit eens moeten kijken naar de hbo’s. Ook daar wordt wetenschap bedreven. Anders, maar dit kan de theoretischer benadering van universiteiten prima aanvullen, meent Mendeltje van Keulen, lector aan de Haagse Hogeschool en docent aan de Universiteit Leiden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden