OpinieZorg hervormen

Geef alleen nog zorg van waarde voor de patiënt

Net als nu op de ic, moeten we kritisch kijken welke zorg gepast is voor patiënten. Dan is uit deze coronacrisis nog veel meer winst te halen, reageert Hanna Willems, klinisch geriater en internist in AmsterdamUMC.

Door de coronacrisis is het mogelijk om de zorg te hervormen omdat we in tijden van crisis openstaan voor verandering en omdat we gedwongen worden het anders te organiseren. Juist nu moet er blijvend hervormd worden, ook omdat de totale zorgkosten alsmaar blijven stijgen, bepleit beleidswetenschapper Sophie Bijloos (Opinie, 22 april). Hier ben ik het hartgrondig mee eens en ook ik zie de enorme kans. Never waste a good crisis.

Bijloos schrijft de oorzaak van het stijgen van de zorgkosten toe aan de vergrijzing, mensen worden ouder en ze leven dus ook langer met aandoeningen. Maar dat is slechts ten dele waar: twee derde van de totale uitgaven stijgen door toename aan de voorspelde ontwikkelingen in medische technologie en welvaartstijging, slechts een derde door vergrijzing en bevolkingsgroei.

Los van de oorzaak van de stijging in kosten, schetst Bijloos vier oplossingsrichtingen voor ‘grondige’ hervormingen: betere positionering en waardering van verpleegkundigen, meer digitale zorgverlening, meer focus op preventie en bestendigen van het samenwerken in de zorg zoals in deze coronatijd goed mogelijk blijkt. Stuk voor stuk belangrijke onderwerpen.

Maar tegelijk is de medische professie ook zelf aan zet, waar het gaat om toename in medische handelingen. Moet alles wat kan? Welke zorg is nu echt van toegevoegde waarde voor de patiënt?

Is er wel gezondheidswinst?

Net zoals we nu kritisch zijn bij Covid-19-patiënten wie er wel en wie er niet op de ic moet worden opgenomen, moeten we ook kritisch zijn op alle andere zorg. En dan moeten we bekennen dat we voor veel dingen die we gewend zijn te doen onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing hebben. Bijvoorbeeld: geeft dialyse bij oudere patiënten met nierfalen wel gezondheidswinst? Moet je een gebroken pols opereren of is gipsen net zo effectief? Voor vele vragen worden nu evaluaties uitgevoerd om deze kennis te verkrijgen. Zo krijgen we beter in zicht welke zorg voor welke patiënt nu gepast is en welke zorg waarde oplevert voor de patiënt.

Dat geldt zeker voor alle nieuwe medische technologieën en geneesmiddelen. Nieuw betekent niet altijd beter. Tuurlijk, sommige ontwikkelingen ­leveren meer gezondheid op en rechtvaardigen daarom ook een toename in zorgkosten. Maar dat weten we pas als we het zorgvuldig onderzoeken. En als blijkt dat er geen toegevoegde waarde is dan moeten we die zorg niet verlenen. Baat het niet, dan kost het wel. En met een beetje pech schaadt het ook nog. Dat is nu urgenter dan ooit.

Er is al veel kennis opgedaan over welke zorg gepast is en welke niet. Nu is er de kans om alleen die zorg op te starten die gepast is en van waarde voor de patiënt. Zo vinden orthopeden dat je bij patiënten met artrose geen knie- of heupvervangingen moet doen zonder eerst adequate conservatieve behandelingen zoals afvallen, pijnstilling of ­fysiotherapie te hebben uitgevoerd. En cardiologen vinden dat je bij stabiele pijn op de borst eerst optimaal moet ­behandelen met medicijnen voordat je gaat dotteren of opereren.

Handschoen oppakken

Laten we als medische professie de handschoen oppakken om hier richting aan te geven. Voor de patiënt en voor de burger. Laten we met alle partijen in de zorg, verpleegkundigen, patiënten(verenigingen), instellingen, zorgaanbieders, en zorgverzekeraars dit vooral ­samen doen. Dan zal de oplossing veel verder reiken dan de goede oplossingen die Bijloos aandraagt.

Dát is de winst die we kunnen halen uit deze crisis.

Lees ook:

Dit is de tijd om de zorg grondig te hervormen

Weg met de automatische doktersbezoekjes en leve de gezonde leefstijl: Sophie Bijloos ziet volop kansen in coronatijd.

Hoe lang houdt de daling van het aantal covid-patiënten op de ic nog aan?

De grootste meevaller in de coronacrisis is direct de meest gewenste. Halverwege mei liggen er geen 1900 covid-patiënten op de ic, zoals werd gevreesd, maar 432. Daarmee zijn er deze week voor het eerst minder patiënten met covid op de ic dan gewone patiënten. De daling houdt aan. Hoe lang nog?

Met investeren in preventie zijn óók veel mensenlevens te redden

Het valt op dat overgewicht een risicofactor is bij corona. Maar filosoof Valerie Granberg constateert dat gezondheidspreventie zoals het terugdringen van suikerinname niet hoog genoeg op de agenda staat bij het kabinet en de medische wetenschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden