BRIEF VAN DE HOOFDREDACTIE

Fraude leidde tot betere bewaking van de kwaliteit in de krant

Hoofdredacteur Cees van der Laan. Beeld Maartje Geels

Al vrij snel na het bekend worden van de recente journalistieke fraudes rond een journalist van Der Spiegel en een ambtenaar uit Limburg die als ‘freelancer’ honderden artikelen plagieerde, bij ­elkaar scharrelde of uit zijn duim zoog, ging bij mij de telefoon. 

Trouw geldt als een soort van expert op dit terrein nadat we in 2014 zelf werden geconfronteerd met een dergelijke zaak. En ook in andere, vergelijkbare gevallen weten ze ons te vinden voor commentaar of uitleg.

Daarom was ik zeer verbaasd dat deze keer de telefoon zweeg. Ook mails bleven achterwege. Terwijl er deze keer toch echt een aanleiding was mij te bellen, of de krant te benaderen. Via LinkedIn had de vroegere Trouw-redacteur in een blog een soort van schoon schip gemaakt. Voor het eerst zei hij iets over de achtergronden van zijn ontslag in 2014. 

Hij gaf toe ‘journalistieke codes’ te hebben geschonden. ‘Door mijn prestatiedrang om te scoren in de krant ging ik buiten de gestelde kaders – die ­terecht zijn gesteld binnen de journalistiek – werken. Mijn belang om ­successen te behalen keerde zich ­tegen mij. Dit had ik nooit moeten toestaan, omdat het schadelijke consequenties had die ik als professional had moeten voorzien en ik had mij moeten inzetten om dit te voorkomen. Achteraf werd ik mij bewust dat mensen op het verkeerde been waren gezet, waardoor ook mensen zijn ­gekwetst.’

De zaak was afgedaan

Op de redactie werd verdeeld ge­reageerd op zijn bekentenis. ‘Too ­little, too late’, luidde een van de reacties. Ook werd besloten er geen journalistieke aandacht aan te besteden. De zaak was afgedaan, er is meer aan de hand in de wereld.

Inderdaad kun je discussiëren over de ruimhartigheid van het erkennen dat je journalistieke fraude hebt gepleegd, om het zo maar eens te noemen. Toch was ik er wel blij mee. Vooral voor hemzelf, omdat voor een nieuwe start – hij begint een communicatiebureau – het verstandig is om schoon schip te maken. Iedereen verdient een tweede kans en dat gun ik hem ondanks alles van harte.

De krant is inderdaad qua kwaliteitsbewaking ruim vier jaar verder. De kwestie van destijds maakte diepe indruk op de redactie en sindsdien zijn de teugels wat bronnengebruik betreft flink aangetrokken. Een bewijs hiervan kon u vinden in de Verdieping van gisteren, waarin bij drie verhalen vermeld stond dat de naam of namen ‘bekend zijn bij de hoofdredactie’.

Frustratie

We checken de namen en googelen ze als we dat nodig vinden. Tot frustratie soms van redacteuren en freelancers worden onderdelen van verhalen geschrapt als het brongebruik onduidelijk is. Soms halen verhalen de krant zelfs niet. Dit leidt soms tot pittige discussies tussen betrokkenen, chefs, eindredacteuren en de hoofdredactie. Vrijwel dagelijks of in ieder geval wekelijks hebben we dit aan de hand.

Maar het kan ook andersom. Recent schreef economie-redacteur Jan Kleinnijenhuis een verhaal over Shell dat volledig was gebaseerd op anonieme bronnen. Bij Trouw is dat volstrekt ongebruikelijk. Kleinnijenhuis vertelde ons met naam en toenaam wie zijn bronnen waren – en die waren behalve indrukwekkend ook te verifiëren – zodat we besloten wel te publiceren. Het journalistieke en in onze ogen maatschappelijke belang wogen deze keer op tegen het ongemakkelijke idee dat onze lezers niet konden controleren waarop de conclusies waren gebaseerd.

Dit blijft zoals gezegd een uitzondering.

Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Lees ook: 

Fotografen verdienen een passende vergoeding

Pratend met onze art-director Danusia Schenke over de staking van de freelance-­fotografen in Nederland, vrijdag, viel mijn oog op een plank waar een boek op lag. ‘The Edge of Civilization’ van fotograaf Eddy van Wessel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden