Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Fouten uit het verleden erkennen is niet Nederlands sterkste punt

Opinie

Sytze Faber

Het schilderij 'Het fregat Pieter en Paul op het IJ', ca. 1698 Abraham Storck (1644 na 1704) © ANP
Opinie

Historici en politici die bezweren dat men misdaden primair in de context van de tijd moeten plaatsen? Bewaar me. Het kwaad zit in mensen, niet in de tijd, poneert oud-hoofdredacteur van het Friesch Dagblad Sytze Faber.

Van basisschool tot en met universiteit kreeg ik vijftien jaar lang wekelijks een paar uur geschiedenisonderwijs. Het slavernijverleden was daarbij niet veel meer dan een voetnoot en het koloniale verleden voornamelijk een succesverhaal. Pas nadat nazaten van de slachtoffers ervan op de trom zijn gaan slaan om te eisen dat ook hún waarheid recht wordt gedaan, zijn bij velen de ogen opengegaan voor die (vaak onbewuste) witwasserij.

Lees verder na de advertentie
Politici als Rutte en Buma veren op als een vermeende held uit het verleden een vlek op het blazoen dreigt te krijgen

Wel met tegenzin, zo lijkt het, bij witte establishmenthistorici als Piet Emmer, Herman Pleij en Rob de Wijk. Zij roepen de betreffende nazaten op hoge toon toe dat ze het héle verhaal moeten vertellen. Dat wil zeggen, dat ze misstanden uit het verleden in de context van die tijd moeten zien. Tja, dat relativeert lekker. Hebben zij trouwens zelf als docenten het héle verhaal, dus inclusief de beleving door niet-witte mensen van onderdrukking en koeioneren, onderwezen? Het zou aardig zijn als een onderzoeksjournalist hun collegestof eens door ging spitten.

Armoede en drek

Om de bijbelse profeet Samuel te parafraseren: idealen zijn schaars geworden en de vergezichten weinig talrijk. Om zich toch te kunnen profileren slaan daarom vooral (ultra)rechtse politici aan het shoppen in de geschiedenis. Baudet en Wilders houden ons het Nederland uit de negentiende eeuw als voorbeeld voor. Ongenoemd blijft dat de helft van de bevolking toen in armoede en drek leefde.

Politici als Rutte en Buma veren op als een vermeende held uit het verleden een vlek op het blazoen dreigt te krijgen. Treffend voorbeeld: de heisa over het Amsterdamse schoolbestuur dat af wil van de vernoeming van hun school naar Jan Pieterszoon Coen, de gouverneur-generaal van het voormalige Nederlands-Indië, die bij velen nog onversneden bewondering geniet. Rutte vond het helemaal niks, Buma verordonneerde zelfs: "Handen af van J.P. Coen!" Dat was wel heel onbesuisd. Hij genoot vermoedelijk hetzelfde soort geschiedenisonderricht als ik en liet het daarbij. Coen eiste in 1621 van de dorpshoofden op het Molukse eiland Banda dat muskaatnoten en foelie alleen verkocht mochten worden aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Omdat ze dat vertikten - Stevo Akkerman refereerde daar ook aan - joeg hij 14.600 van de in totaal 15.000 Bandadezen over de kling. Een 24-karaats genocide. De Heren XVII, de bazen in Holland van de VOC, waren ontzet, maar lieten de revenuen van de lucratieve specerijenhandel toch maar zwaarder wegen.

Goedkoop

Om de zoveel jaar eist de Tweede Kamer van Turkije dat het erkent dat het in 1915 genocide heeft gepleegd op Armeniërs. Niets mis mee, maar dat wordt wel erg goedkoop als men ook niet zelf in de spiegel kijkt.

Dat gebeurde niet bij de Bandamoorden, maar bijvoorbeeld ook niet bij de ondergang van de Van Imhoff. Dit Nederlandse koopvaardijschip werd in 1942 bij Sumatra getroffen door een Japanse torpedo. Aan boord waren ruim vierhonderd Duitse burgers opgesloten. De bemanning kreeg opdracht geen hand naar hen uit te steken. Ze verdronken bijna allemaal. Ze hadden niets op hun kerfstok, maar het waren Duitsers. Vandaar. Volkerenmoord. Nederlandse kabinetten stopten de zaak diep in de doofpot. Vorige maand werd het schandaal in een driedelige documentaire van de publieke omroep eindelijk openbaar. En Den Haag? Daar blijft het vooralsnog oorverdovend stil.

Historici en politici die bezweren dat men misdaden primair in de context van de tijd moeten plaatsen? Bewaar me. Het kwaad zit in mensen, niet in de tijd.

Lees ook:

Doe het niet, zei Rob Schouten tegen ex-Oost-Duitsers, Polen en Hongaren die begin jaren negentig de sporen van het communistische verleden uitgumden.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Politici als Rutte en Buma veren op als een vermeende held uit het verleden een vlek op het blazoen dreigt te krijgen