Commentaar

Ferm optreden na de zaak-Michael P. kan het evenwicht in de forensische zorg verstoren

Minister Sander Dekker voor rechtsbescherming op de dag dat het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn rapport over de zaak-Michael P. publiceerde. Beeld ANP

Kun je uit een enkele zaak waarin het grondig misgaat, concluderen dat een heel systeem rammelt en dat de mensen die daarin werken structurele fouten maken? Die vraag blijft hangen na het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid over de resocialisatie van Michael P., de man die anderhalf jaar geleden de jonge Utrechtse Anne Faber doodde.

Tijdens zijn eerdere veroordeling voor een gruwelijk zedendelict was het nog ongebruikelijk tbs op te leggen aan verdachten die niet meewerkten aan psychologisch onderzoek. Dat bracht de mensen die P. moesten bewaken en behandelen in een lastige situatie. Hij bleef onderzoek weigeren naar zijn seksuele beleving. Het einde van zijn celstraf kwam dichterbij zonder zicht op diagnose, laat staan een inschatting van de kans op recidive. 

In die situatie zou men verwachten dat de alarmbellen rinkelen. De onderzoeksraad laat zien hoe P. eerder via standaardprocedures steeds meer vrijheid kreeg, zonder extra aandacht voor de risico’s. Wrang genoeg werden nuttige procedures, zoals de melding van zijn komst aan de burgemeester van zijn nieuwe verblijfplaats Den Dolder, juist vergeten. Bij die plaatsing naar een regime met meer vrijheden kon P. met een beroep op zijn privacy als patiënt verhinderen dat de toch al spaarzame zedeninformatie meeverhuisde. 

Zo is de veiligheid van de samenleving in deze zaak uit het oog verloren. Een hard verwijt. Want, zoals hoogleraar Hjalmar van Marle het verwoordde, die veiligheid is een van de twee kerntaken van de forensische zorg, naast behandeling. Het is een kwestie van evenwicht.

Geen helder voorbehoud

De onderzoeksraad concludeert dat bij hoog-risico-gedetineerden de balans te veel naar behandeling uitvalt. Die conclusie is in het geval van P. zo sterk onderbouwd, dat het goed voorstelbaar is om van de forensische zorg extra inspanningen te vragen om dit soort zaken te voorkomen. 

Toch is de generalisering naar de hele sector minder ferm onderbouwd: er is geen bewijs dat het ook in andere zaken fout zit. De onderzoeksraad redeneert bovendien enkel met de wijsheid van achteraf. Het is jammer dat de raad deze voorbehouden niet helder aangeeft in zijn advies. Kamerleden namen in ferme bewoordingen een voorschot op het spoeddebat van morgen. Minister Sander Dekker liet weten dat de forensische zorg een ‘blinde vlek’ heeft voor de risico’s en kondigde aan de privacy van gedetineerden in te perken.

Maar een verdere inperking van het beroepsgeheim van behandelaars kan ertoe leiden dat gedetineerden hen nog minder informatie geven. Een behandeling kan daardoor minder aanslaan, waardoor de recidivekans stijgt. De politiek moet er voor waken dat door ferm optreden de balans doorslaat naar de andere kant.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Fouten, gemiste kansen en juridische belemmeringen: dit ging er mis in de resocialisatie van Michael P.

Dit ging volgens de onderzoeksrapporten mis ging in de resocialisatie van Michael P.

Wat er door Michael P. verandert voor delinquenten

Er was geen goed beeld van het risico dat Michael P. vormde. Hoe kan dat en hoe wil de minister daar verbetering in brengen? Drie vragen en antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden