Column

Fatsoensnormen bestaan nog wel in het Amerika van Trump

Beeld Jörgen Caris

Hoe worden politici afgerekend op uitspraken die de fatsoensnormen overschrijden? In Amerika kunnen politici veel zeggen, maar veroorzaken racistische opmerkingen de meeste ophef.

De Verenigde Staten zijn zeker niet het toonbeeld van raciale harmonie, maar wel een land van immigranten die de Amerikaanse idealen van gelijkheid willen hooghouden. Als een zwarte bewoner van een woningcomplex de toegang tot een gemeenschappelijk zwembad wordt ontzegd – en als dat met een smartphone wordt vastgesteld – dan volgen er ontslagen.

Ook Steve King, de hechte bondgenoot van Geert Wilders, heeft de grens bereikt met zijn racistische opmerkingen. Het Huis van Afgevaardigden heeft hem in een stemming van 424 tegen 1 berispt om een racistische uitspraak. Hij mag van zijn eigen partij – de Republikeinen – niet langer deelnemen aan de vaste commissies van het Huis, waardoor hij eigenlijk werkloos op de bank komt te zitten. De stemming vond plaats op de geboortedag van Martin Luther King (een andere King), die negentig jaar geworden zou zijn.

Ongenoegen

Lezers van mijn column zullen weten dat ik de aandacht vaker heb gericht op King, omdat hij ‘mijn’ district vertegenwoordigt, in het westelijk deel van Iowa waar ik ben geboren en getogen. In november behaalde hij tot mijn ongenoegen een electorale overwinning, zij het nipt, in dit Republikeinse district. Het ongenoegen onder de Republikeinen over zijn kandidatuur was al gegroeid, mede vanwege zijn contacten met neonazi’s in Oostenrijk, als onderdeel van zijn ijverige zoektocht naar bondgenoten in Europa.

Nu lijkt de maat vol. Begin dit jaar vroeg hij zich af hoe termen als ‘white nationalist’, ‘white supremacy’ en ‘westerse beschaving’ aanstootgevend hebben kunnen worden. Hij leek daarmee te zeggen dat er niets mis was met de overheersing van het blanke ras. Het was geen geïsoleerde uitglijer. Twee jaar eerder tweette hij: ‘Wilders begrijpt dat cultuur en demografie ons lot bepalen. We kunnen onze beschaving niet herstellen met baby’s van anderen’. Deze uitspraak zorgde voor veel ophef, omdat hij scheen te zeggen dat de Amerikaanse beschaving alleen door het witte ras in stand zou kunnen worden gehouden. Zijn uitspraken over de Amerikaanse zuiderburen, waarbij hij migranten zonder papieren kenschetst als drugskoeriers, horen­­ al jaren bij zijn repertoire. Geen wonder dat hij wordt gezien als Trumps geestverwant.

Schandpaal

Dat brengt ons wel bij een gevoelig punt. Waarom wordt King wel aan de schandpaal genageld vanwege zijn uitspraken en gaat Trump nog steeds vrijuit? De president heeft per slot van rekening veel ergerlijke uitspraken op zijn conto staan. Cynici wijzen erop dat de president nog buiten schot blijft vanwege zijn populariteit bij de Republikeinse achterban, maar dat ze King konden laten vallen omdat hij zijn populariteit aan het verliezen is. King heeft geen aanhang buiten zijn eigen kiesdistrict en is niet geliefd onder zijn collegae. Als hij vertrekt zijn daar weinig mensen rouwig om. Bovendien heeft zich een andere kandidaat gemeld, die bij de voorverkiezingen over anderhalf jaar hoge ogen kan gooien. Het is Randy Feenstra, een staatssenator van gereformeerde, Nederlandse komaf. De verkiezingen zijn voorbij en het lijkt nu tijd schoon schip te maken. In 2018 durfden de Republikeinen hem nog niet zo hard aan te pakken, omdat ze hem nodig hadden voor de overwinning. Maar nu kan de Republikeinse partij zich publiekelijk laten voorstaan op haar gelijkheidsbeginselen zonder daar een prijs voor te betalen.

Toch laten deze ontwikkelingen zien dat Amerika sinds de komst van deze president echt is veranderd. Door Trump werden politici aangemoedigd tot politiek incorrecte uitspraken. Die ruimte heeft Steve King maximaal benut. Dit heeft geleid tot een verruwing van de publieke fatsoensnormen. Handhaving van deze normen lijkt nu afhankelijk van opportunisme. Hoewel ze niet altijd worden nageleefd of gehandhaafd, is het in elk geval een geruststelling te weten dat die normen nog wel bestaan. Het gedachtengoed van Martin Luther King is nog niet aan de vergetelheid prijsgegeven.

Lees hier meer columns van James Kennedy.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden