Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Evangelist Billy Graham combineerde zijn grote marketingtalent met integriteit

Opinie

James Kennedy

James Kennedy © Jörgen Caris
Opinie

Het is gemakkelijk om een evangelist als Billy Graham af te schrijven als manipulator, als iemand die zijn toehoorders met een emotioneel betoog gevangen weet te houden totdat ze zich gedwongen voelen om voor Jezus te kiezen.

Als je de net overleden Graham op deze manier benadert, valt niet uit te leggen waarom hij historisch gezien zo succesvol was als evangelist. Ook kom je dan niet achter zijn werkelijke ambities. Graham verschilde in zijn methodes van andere evangelisten die minder scrupules hadden in het bewerken van hun publiek.

Lees verder na de advertentie

Graham, geboren in 1918, was natuurlijk een kind van zijn tijd en van zijn land. Als Amerikaan vond hij het niet vies om commerciële denkbeelden en technieken te gebruiken: "Ik verkoop het beste product in de wereld", zei hij in 1954 tegen Time, "waarom zou de marketing niet net zo goed mogen zijn als voor zeep?"

Hij startte zijn 'crusades' - die hij vernoemde naar de kruistochten om Jeruzalem te heroveren - in 1947 en tot 2005 hield hij 417 van deze evangelisatiebijeenkomsten in 185 landen. Al zijn evenementen werden met de grootst mogelijke zorg voorbereid. De lokale teamleden werden maanden van tevoren geselecteerd en getraind, en begeleiders stonden meteen klaar om bekeerlingen op te vangen in de stadions waar Graham sprak. Ook over de muziekkeuze tijdens de bijeenkomsten werd goed nagedacht en het geheel werd vlekkeloos uitgevoerd. Hijzelf bracht zijn boodschap heel direct (je zou het dwingend kunnen noemen): "Wat zou er met je gebeuren als je vandaag zou sterven?" Elke bekeerling werd geregistreerd. Gemiddeld zou bijna 3 procent van de aanwezigen zich (opnieuw) toewijden aan Jezus.

Ik verkoop het beste product in de wereld. Waarom zou de marketing niet net zo goed mogen zijn als voor zeep?

Billy Graham

Toch is de overheersende mening dat het succes van deze bijeenkomsten niet lag in de verpakking, maar in de integere, aardige en authentieke wijze waarop hij zijn boodschap bracht. Graham meende dat effectbejag zijn toehoorders niet zou overtuigen, alleen God kon dat doen. Zijn indringende prediking, die vooral de liefde van God beklemtoonde, deed geen groot appèl op de emoties.

Eenvoudig en doorslaggevend

Over zijn eigen bekering schreef hij dat er bij hem geen tranen waren, geen emoties, geen donderklap of bliksemschicht: "Ter plekke besloot ik om Christus te volgen. Het was even eenvoudig als doorslaggevend." Deze zienswijze stond in schril contrast met sommige andere evangelisten, die allerlei technieken toepasten om de emoties te manipuleren.

Zelfs zijn betrokkenheid bij de begeleiding van bekeerlingen was vooral gericht op het terugleiden naar kerken waar ze ooit vandaan waren gekomen en niet op lidmaatschap van zijn eigen kerkgenootschap. Opvallend is dat zijn crusades vooral succesvol bleken te zijn in samenlevingen waar de meeste mensen al een band met het christendom hadden. Graham was zelf nogal oecumenisch ingesteld en speelde een belangrijke rol in het vervagen van de scheidslijnen binnen het christelijk geloof. Bovendien kun je hem er niet van betichten dat hij veel profiteerde van zijn werkzaamheden; hij is nooit verwikkeld geweest in een schandaal.

America's pastor

Treffend is dat hij vooral is uitgezwaaid als 'America's pastor', niet als 'America's evangelist'. Wellicht heeft dat te maken met het feit dat hij in de loop der jaren milder werd in zijn uitspraken en bekende dat hij niet alles wist en ook niet altijd goed had gehandeld (vooral in de politiek). Hoewel hij hartstochtelijk evangelist bleef, ontwikkelde hij een ironische houding en bleef hij grotendeels boven de partijen hangen. Hij trad vaak troostend en zorgend op, zijn evangelisatie werd gezien als blijk van zijn liefde voor mensen.

Graham afschilderen als een manipulatieve evangelist doet hem tekort en verklaart niet wie hij was of wat hij wilde bereiken. Het verklaart zeker niet de betekenis die hij kreeg in de Verenigde Staten (of wereldwijd). Daar werd hij steeds meer gezien als oude en wijze man, een lichtend voorbeeld die belangrijke zaken van onbelangrijke zaken kon onderscheiden. Dat hij geen opvolger heeft, geeft zowel zijn meerwaarde aan als het feit dat Amerika zonder hem geestelijk armer is.

Lees ook de necrologie van Graham geschreven door Stevo Akkerman: 'Billy Graham, Amerika’s nationale voorganger, is niet meer'

En: 'Predikant Billy Graham liet zijn doodskist timmeren door bekeerde criminelen'

Deel dit artikel

Ik verkoop het beste product in de wereld. Waarom zou de marketing niet net zo goed mogen zijn als voor zeep?

Billy Graham