OpinieWestelijke Jordaanoever

Europa moet niet alleen druk leggen op Israël, ook op de Palestijnen

Door de recente voorstellen voor annexatie verslechtert de verhouding tussen Israël en de Palestijnen. Europa heeft zulke grote belangen dat afwachten niet kan, schrijft  Hanna Luden, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (Cidi).

Europa moet zich inzetten voor vrede tussen Israël en de Palestijnen, juist nu de nieuw te installeren Israëlische regering dreigt de nederzettingen te annexeren. Dat kan alleen als Europa de werkelijkheid in de regio erkent en beide partijen aanspoort tot onderhandelingen.

Na drie verkiezingen en anderhalf jaar van mislukte onderhandelingen kreeg Israël zondag een nieuwe regering. Een noodkabinet waarin rivalen die elkaar wantrouwen samen moeten werken. Het coalitieakkoord bevat ook veel punten die zeer controversieel zijn, in Israël en elders. Een daarvan is het voorstel om het Israëlische recht toe te passen in de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, een de facto annexatie van deze plaatsen.

Of het parlement dit voorstel zal aannemen, is nog niet zeker en uit ­peilingen blijkt dat een meerderheid van de Israëli’s deze actie niet zomaar steunt. De Palestijnse president Abbas verklaarde dat dit het einde van de Oslo-akkoorden zal betekenen. De ­Europese Unie heeft gedreigd met ­sancties tegen Israël.

Tegenwicht voor Rusland, China en de VS

Het vredesproces heeft Europa ­nodig als tegenwicht voor het onverschillige Rusland en China en de havikachtige VS. Maar dit kan alleen als de EU de daadwerkelijke situatie onder ogen ziet.

De zogenaamde Groene Lijn is de grens van de wapenstilstand in 1949, na de Onafhankelijkheidsoorlog. De Groene Lijn wordt beschouwd als dé grens tussen Israël en Palestijns gebied, maar noch Israël noch de Palestijnen noch hun buurlanden erkennen deze grens.

Vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit moesten eindelijk de vaste grenzen tussen Israël en een toekomstige Palestijnse staat bepalen, vooralsnog zonder succes. Arafat en later Abbas weigerden elk compromis. Nooit kwamen zij met een concreet tegenvoorstel. Door op alles nee te zeggen, brachten zij het vredesproces tot stilstand.

Het eenzijdig annexeren van deze nederzettingen zal de moeizame verhoudingen verder verslechteren. Maar verwachten dat alles blijft zoals vroeger, is irreëel. De Westelijke Jordaanoever telt zo’n half miljoen Israëlische inwoners, en de nederzettingen zullen niet zomaar verdwijnen. ‘Tijdelijke’ administratieve voorzieningen uit 1967 moeten plaatsmaken voor een realistische, duurzame situatie. De annexatie is een vooral symbolische maatregel, die niets verandert aan de werkelijke situatie.

Verdedigbare grenzen

Gelukkig begrijpen de meeste Israëli’s dat een Joodse democratische staat niet voor de helft uit niet-Joden kan bestaan. Tegelijkertijd begrijpen ze dat de Israëlische bewoners van de nederzettingen niet opeens allemaal zullen vertrekken, en hun Arabische buren – Palestijns of Israëlisch – evenmin. Zij willen een Israël met verdedigbare grenzen en duidelijkheid over de status van steden waar duizenden Israëli’s wonen.

Israël is een belangrijke handelspartner van Europa en de Palestijnen zijn sterk afhankelijk van miljarden euro’s per jaar aan steun die zij van de EU ontvangen. Europa heeft daarmee niet alleen een morele plicht, maar ook de praktische positie om vrede tussen ­

Israël en de Palestijnen te bevorderen. Dat kan alleen als Europa niet alleen druk legt op Israël, maar tegelijk op de Palestijnen. Om uit hun afwachtende positie te stappen, te onderhandelen en een compromis te aanvaarden. Over de grenzen, over Jeruzalem en over de miljoenen mensen die zich na 72 jaar vluchteling noemen omdat hun grootouders dat waren.

Alleen zo hebben vredesonderhandelingen een kans.

Lees ook:

EU veroordeelt Midden-Oostenplan Trump

Het plan van de Amerikaanse president Trump voor vrede tussen Israël en Palestina is volgens de EU in strijd met internationaal overeengekomen uitgangspunten.

Parlement Israël keurt nieuwe regering van Netanyahu goed

Israël krijgt na ongeveer anderhalf jaar politieke onrust en drie verkiezingen weer een nieuwe regering. Het parlement gaf groen licht voor de installatie van de nieuwe regeringsploeg van premier Benjamin Netanyahu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden