Commentaar

Europa is zeker een grootmacht. Laat Rutte daden verbinden aan die wetenschap

Beeld ANP

Europa is in potentie een veel krachtiger en invloedrijker samenwerkingsverband van staten dan velen, ook binnen Europa, geneigd zijn te denken. Premier Mark Rutte heeft gelijk dat hij dit in zijn Churchill-lezing van woensdag concludeerde. Het heeft alleen zo lang geduurd voor een politiek leider van de Nederlandse liberalen tot die conclusie kwam. 

Nu het echter zo ver is, maken de woorden van Rutte, uitgesproken aan de universiteit van Zürich, nieuwsgierig naar de daden die hij eraan verbinden wil.

Drie belangrijke speeches gaf Rutte de afgelopen maanden. Tezamen geven zij een mooi inzicht in de fundamentele verandering die het denken van de premier over Europese samenwerking heeft ondergaan. Het klassieke uitgangspunt van de VVD, Europese samenwerking moet uitsluitend en alleen zorgen voor een interne markt zonder grenzen en belemmeringen, is totaal achter de horizon verdwenen. De Unie is in het denken van Rutte inmiddels een waardengemeenschap. Een samenwerkingsverband van landen dat streeft naar democratie en rechtsstaat, met een nadrukkelijk te spelen prominente rol op het wereldtoneel.

Het zou geweldig zijn als Rutte nog een vierde toespraak zou geven, waarin hij uiteen zou zetten wat de EU kan betekenen voor een sociaal Europa, dat tegenwicht kan bieden tegen het internationale bedrijfsleven, tegen belastingontwijking en tegen de race naar de bodem die gaande is bij het heffen van belastingen op bedrijven.

Naïviteit

Woensdag riep Rutte Europa op de naïviteit te laten varen. Een terechte oproep, niet alleen nu in de Verenigde Staten een grillige populist het leiderschap van zijn land en stabiliteit in de wereld op het spel zet. Europa vertegenwoordigt een economische macht en een afzetmarkt die, mits er eensgezind wordt opgetreden, kan wedijveren met de Amerikanen en de Chinezen. Bescheidenheid in deze is niet alleen vals, maar op langere termijn ook gevaarlijk.

Europa dient in de wereld te staan voor democratie, voor mensenrechten en voor vrije en eerlijke handel. Om een echte vuist te maken is het echter van eminent belang dat ook intern, in de unie zelf, orde op zaken gesteld wordt. Terecht stelde Rutte in Zürich dat interne afspraken daarom moeten worden nagekomen. Niet alleen rond de euro en het stabiliteitspact. Maar ook rond democratie, rond vluchtelingen en niet in de laatste plaats rond klimaatafspraken.

Afspraken hebben in Europa nog steeds een hoge mate van vrijblijvendheid. En wil de Unie, zoals Rutte bepleit, een prominentere rol spelen op het wereldtoneel, dan moet iedereen de uitgangspunten van, zoals hij het noemde, de waardengemeenschap delen.

In het commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees  ook:

De realiteit maakt van Rutte een Europees politicus

Met zijn pleidooi voor een Europese Realpolitik haalde Mark Rutte alle kranten, maar ik had het gevoel dat het eigenlijke nieuws van zijn Churchill-speech iets anders was. Dit: de realiteit maakt van Mark Rutte een Europees politicus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden