OpinieLandbouw

Europa heeft de Nederlandse boeren heel hard nodig

Als producent van voedsel wordt Nederland alleen maar belangrijker, zeker voor Europa, meent Jan de Ruyter.

Nederland heeft de morele plicht om bij te dragen aan de voedselvoorziening in de ons omringende landen. We zijn een klein land in een delta. De grote rivieren leverden de vruchtbare landbouwgrond die zich in de afgelopen miljoenen jaren via het water afzette. Gezegend met een mild klimaat, relatief veel en schoon zoet water en een uitstekende infrastructuur, is Nederland uitermate geschikt om voedsel te produceren.

Tegelijk legt onze landbouw grote druk op de leefomgeving. Geen vierkante meter is onbewerkt gebleven. Mede door hoge concentratie van landbouw en bewoning heeft Nederland relatief weinig natuur, al moet gezegd worden dat een vijfde van het oppervlak door landwinning is gecreëerd en dus nooit natuur was. De huidige problematiek rond CO₂ en stikstof geeft aan dat we tegen grenzen aanlopen.

De hele wereld voeden

In dit verband wordt vaak de vraag gesteld waarom Nederland als op een na grootste exporteur van agrarische producten ‘de hele wereld zou moeten voeden’. Allereerst moet worden gesteld dat de omstandigheden voor voedselproductie in veel landen vele malen slechter zijn dan in Nederland. Wereldwijd is 10 procent van de grond geschikt voor landbouw, in Nederland liefst 54 procent. Volgens het Hoffmann Centre voor Sustainable Resource Economy is 80 procent van de wereldbevolking afhankelijk van voedselimport.

Op die exportcijfers valt ook wel wat af te dingen. Ons land fungeert in belangrijke mate als doorvoerhaven van agrarische producten die niet in Nederland zijn verbouwd. Van de 94,5 miljard euro aan exportwaarde bestaat 59 miljard euro (62,8 procent) uit Nederlandse producten (exclusief sierteelt). Als we onze import van agrarische producten daarvan afhalen, resteert een exportsaldo van 20 miljard euro.

Van onze landbouwproducten zetten we 79 procent af in Europese landen. Volgens het Europese Milieu Agentschap verbetert de Nederlandse positie bovendien de komende decennia verder. Door klimaatverandering zullen de zuidelijke Europese landen minder voedsel kunnen produceren en de noordelijke landen juist meer. We voeden dus niet ‘de hele wereld’, maar zijn wel een belangrijke voedselleverancier voor onze medeleden in de EU.

Kringlopen sluiten

Om aan deze plicht te blijven voldoen moeten we uitermate zuinig zijn op ons land en het beschermen tegen vervuiling en vernietiging. Maar het kan natuurlijk altijd beter. Om de milieubelasting verder terug te dringen, is het vanwege de grote afhankelijkheid van voedsel binnen de EU noodzakelijk dat we op Europees niveau kringlopen sluiten. De beschikbaarheid van circulaire grondstoffen bepaalt uiteindelijk de productiecapaciteit.

Verduurzaming van de landbouw is dus een proces dat de EU-lidstaten samen moeten vormgeven. Veel landen zijn niet zelfvoorzienend en veel gebieden zijn in het geheel niet geschikt voor voedselproductie. Ook verschillen de duurzaamheidseisen. Een gezamenlijke aanpak zal de saamhorigheid versterken zodat de lidstaten onderling op wellicht nog grotere schaal voedsel zal verhandelen. En dan is het ook logisch dat zij samen streven naar een lagere milieubelasting door de voedselvoorziening.

Het is niet goed te begrijpen dat landen van buiten de EU producten mogen leveren met een lagere standaard dan in Nederland verplicht is. Het toelaten van producten van lagere kwaliteit van buiten de EU bemoeilijkt het bestaansrecht van Europese boeren en tuinders. Maar zolang Nederland in ieder geval binnen Europa in staat blijft om relatief hoge standaarden te voeren en de burger steeds meer waarde gaat hechten aan duurzaamheid, gezondheid en veiligheid van ons voedsel, wordt onze rol als voedselproducerend land alleen maar belangrijker.

Lees ook:

Greenpeace weet wel hoe Nederland uit de stikstofcrisis komt. Kosten? 42 miljard euro

Om de Nederlandse landbouw toekomstbestendig te maken is volgens onderzoeksinstituut Ecorys 42 miljard euro nodig. Het instituut voerde het onderzoek uit in opdracht van Greenpeace.

Stop boerenprotest en kies voor een nieuwe missie

Boer en tuinder kunnen de strijd aan op vier fronten. Ga voor Europese klanten, kwaliteit, naam en faam en milieu, adviseert Ron Mulders, interim-manager en adviseur, onder meer in de land- en tuinbouw.

Recordexport landbouwproducten

jaarcijfers | Nooit eerder verkocht Nederland zoveel groenten, fruit, zuivel en vlees aan het buitenland. De export steeg volgens het CBS met 4,4 procent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden