null Beeld
Beeld

CommentaarNoord-Ierse protocol

EU moet duidelijke lijn trekken tegen Johnsons gemarchandeer

Redactie Trouw

De belangrijkste regel die de omgang tussen staten regelt, luidt pacta sunt servanda - verdragen dienen nagekomen te worden. Dat leert iedere eerstejaars student internationaal recht. Het Verenigd Koninkrijk lijkt inmiddels een heel andere regel te huldigen: verdragen dienen permanent heronderhandeld te worden. Of zelfs eenzijdig gewijzigd.

De Europese Unie moet niet toegeven aan dat Britse gezwabber. Nu dreigt premier Johnson weer een einde te maken aan het Noord-Ierse protocol uit het handelsverdrag tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Die afspraak garandeert dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland open blijft. Volgens Johnson is dat protocol om allerlei redenen onwerkbaar.

Zijn bezwaren overtuigen niet. Er is natuurlijk niets tegen pragmatische aanpassingen aan de wijze waarop de douanecontroles in de praktijk worden uitgevoerd, maar de Britten hebben nooit echt een begin gemaakt met het uitvoeren van de afspraken. Johnson, die in zwaar politiek weer verkeert, hengelt duidelijk naar steun van harde brexiteers en Noord-Ierse unionisten. Terwijl partijen die achter het protocol staan onlangs nog een meerderheid behaalden bij de Noord-Ierse verkiezingen.

In zekere zin heeft Johnson de EU in de tang

De EU kan zich niet laten gijzelen door de Britse politiek, en moet dat protocol niet heronderhandelen. Het is na zes jaar gesoebat - zo lang geleden is dat brexit-referendum inmiddels - zelfs verleidelijk om te denken: als de Britten dat handelsverdrag kennelijk niet willen, dan stoppen we er helemaal mee. Uiteindelijk hebben de Britten daar, gezien hun relatief kleinere markt, nog meer bij te verliezen dan de EU.

In zekere zin heeft Johnson de EU wel in de tang. Want in dat scenario zouden er alsnog grenscontroles komen aan de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, en het is er nu juist allemaal om te doen dat dat niet gebeurt. Een handelsoorlog zou, gezien de gierende inflatie, bovendien wel op het slechtst mogelijke moment komen en burgers en bedrijven in de EU veel pijn doen. Het opzeggen van het verdrag is dus de ‘nucleaire optie’. Dat weet Johnson natuurlijk ook, en dus gokt hij erop dat hij ermee wegkomt, als hij de broze Ierse vrede en de internationale geloofwaardigheid van zijn land heel gratuite tot inzet maakt van een binnenlands politiek spel.

Maar er zijn meer sancties die de EU kan opleggen die niet direct een totale handelsoorlog betekenen, allerlei economische samenwerkingsverbanden die gestopt kunnen worden. Europa moet dit spel hard spelen. Tegenover een onbetrouwbare partner die niet te goeder trouw onderhandelt, kun je alleen maar heel duidelijke lijnen trekken.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden