Column Nelleke Noordervliet

Ergens in 2060 is er een nieuwe Greta Thunberg die roept ‘How dare you’

De actiebereidheid van een nieuwe generatie is hartverwarmend. Goed zo! De toekomst is van jullie. Laat maar merken dat jullie er zijn en een stem hebben. Laat maar horen waar jullie je zorgen over maken. Wees boos, verzin leuke en indringende acties, ga de straat op, spreek de machthebbers aan. Verdiep je in de problemen, verzamel kennis, denk na over oplossingen. Dat horen jullie te doen. Dat hebben wij ook gedaan.

Elke generatie die volwassen wordt erft de wereld die vorige generaties achterlaten. In het burgerlijke erfrecht bestaat de mogelijkheid de erfenis te aanvaarden ‘onder het voorrecht van boedelbeschrijving’, dat wil zeggen: als de balans niet positief blijkt te zijn, hoef ik de hele handel niet.

De wereld moet je accepteren zoals hij is en vervolgens proberen te veranderen, te verbeteren. Voor die taak zien alle generaties zich geplaatst. En elke generatie maakt er een potje van. Sommige dingen gaan goed, andere hopeloos fout. Nu is dat in het klein nog wel te overzien, maar op wereldschaal is het waanzinnig gecompliceerd.De generatie van mijn ouders en grootouders heeft veel betekend voor het arbeidsrecht en de verzorgingsstaat, om maar iets te noemen. Tegelijkertijd bloeiden in hun tijd totalitaire ideologieën op en ontstonden er twee krankzinnige wereldoorlogen. Hun schuld? Nee. Ja. Zeg het maar.

Mijn generatie kwam in verzet tegen de autoriteitsgevoeligheid van de vorige generaties. De andere kwesties die we aan de orde stelden waren bijvoorbeeld het milieu, vrouwenemancipatie, racisme, pacifisme.

We hebben heel wat afgedemonstreerd en gediscussieerd. En toen moesten wij het gaan doen. En dan gaat Willem Elsschot spreken: tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren en ook weemoedigheid die niemand kan verklaren...Sommige dingen lukken, andere niet. Bijvoorbeeld de CO2-uitstoot. Tussen 1959 en 2018 is het aandeel van Europa daarin (en daar hadden we in Nederland invloed op) vooral de laatste tien jaar gedaald, de VS is redelijk stabiel en groeit een beetje, het aandeel van China, India en de andere landen is veel groter geworden en neemt nog fors toe. Die toename is het gevolg van de groeiende economie en welvaart.

De grootste weerstand ligt in jullie eigen generatie

Wie zijn wij om de mensen in India, Afrika of het platteland van China een ontsnapping aan armoede en honger te misgunnen? Uit het oogpunt van noodzakelijke gelijkheid is het goed. Dat intussen de oplossingen achterblijven bij de groei van de problemen is een heel belangrijk politiek punt.

Daar staat ook de nieuwe generatie voor. Hoe gaan jullie het aanpakken? Hoe kunnen jullie de autocraten in China, Rusland en Brazilië en de Indiase politici ervan overtuigen dat ze het roer om moeten gooien en de welvaart afremmen en eerlijk verdelen? Hoe kunnen jullie de jonge mensen in Afrika ervan overtuigen dat het goed is als ze thuis blijven om in hun eigen land het corrupte systeem te zuiveren en niet alleen de economie tot bloei te brengen maar tegelijk het klimaat te sparen? Hoe zorgen jullie ervoor dat alle vrouwen toegang hebben tot anticonceptie? Daar hebben jullie vast een plan voor. Ik weet dat je groot moet dromen, anders wordt er helemaal niets bereikt. Maar het is verstandig om ergens in je achterhoofd het besef te parkeren dat je tegen een muur aan zult lopen, en dat je niettemin door moet blijven beuken, een beetje slagen, in belangrijke mate falen, en dat het menselijk is.

De grootste weerstand die je zult ontmoeten ligt niet in de oudere generatie, maar in jullie eigen generatie. En op een dag, ergens in 2060, als de bijdrage van de mens aan de klimaatverandering tot op een hebbelijk niveau is gedaald (stel dat het lukt!) maar de kosmische klimaatverandering gewoon doorgaat tot de boel weer kantelt naar een ijstijd, op die dag gaat een nieuwe generatie de straat op.

Want de droom had een prijs. Ze zijn uitgeput door burgeroorlogen en hongeropstanden, door verlies van autonomie – ik noem maar wat absurde mogelijkheden.

Dan is er een nieuwe Greta Thunberg die roept ‘How dare you’. Prepareer je vast op een antwoord.

Nelleke Noordervliet (Rotterdam, 1945) schreef meerdere romans, novelle’s en theaterstukken. In 2018 won ze de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre. In haar column in Trouw bespiegelt ze tweewekelijks op de actualiteit. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden