CommentaarErdogan

Erdogan floreert bij controverse, een strategie die hij al jaren hanteert

Laat het maar aan een autoritaire leider als Tayyip Erdogan over om de aandacht op zich te vestigen. Om zich te profileren als de strijder die ‘het volk’ beschermt tegen de buitenwereld, als de vader die ‘de eer’ van de natie hooghoudt, als de verbinder die het land van anarchie zal redden. De Turkse president hanteert die strategie al jaren, ook om daarmee interne problemen naar de achtergrond te drukken.

Ditmaal gaf Geert Wilders hem een perfecte voorzet. Door een cartoon te tweeten van Erdogan met een bom in zijn tulband – een verwijzing naar de omstreden Mohammed-cartoon van de Deense cartoonist Kurt Westergaard – lokte Wilders volstrekt voorspelbaar Erdogans reactie uit. Die viel ook over het woord ‘terrorist’ dat Wilders erbij plaatste en deed aangifte wegens belediging. De facto vooral voor de bühne overigens: Wilders zal niet snel terechtstaan in Turkije, hij moet vanwege zijn kritiek op de islam in Nederland al voortdurend worden bewaakt, laat staan dat hij naar een islamitisch land kan afreizen.

Boter op zijn hoofd

Dat de Turkse president zich als gekozen leider beledigd voelt door deze term is wel te begrijpen, al zou hij daar boven moeten staan. Maar als het gaat om smijten met termen heeft Erdogan boter op zijn hoofd – om het cartoon-beeld nog even te gebruiken. Zo noemt hij zelf Wilders een ‘fascist’ en oordeelde hij deze week dat de Franse president Macron ‘psychische hulp’ nodig heeft vanwege zijn aanpak van radicale moslims in Frankrijk. Enkele jaren terug riep hij al dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel ‘nazimethoden’ gebruikt.

Weinig fijnbesnaarde retoriek allemaal, die past bij een autoritaire leider die zichzelf groot maakt door zich tegen andere landen en hun leiders af te zetten. En die ook in praktijk vaak een dwarse koers vaart: door in en rond Cyprus onrust te stoken, door Russische raketten in te kopen, door in Libië iets anders te doen dan Navo-partners, en door in het conflict over Nagorno-Karabach olie op het vuur te gooien. Een leider die bovendien in eigen land de ruimte inperkt voor oppositie, minderheden en de vrije pers.

Het is heel goed dat premier Rutte zich helder uitsprak na Erdogans uithaal naar Macron. Het is ook terecht dat hij Erdogans aangifte tegen Wilders scherp bekritiseert en de vrijheid van meningsuiting benadrukt. Maar helpen zal het niet. Turkije is een groot land in een conflictueuze regio, met eigen geopolitieke belangen en zonder hoop op echte integratie in de EU. In een periode van economische krimp en een doorziekende corona-epidemie heeft een zorgvuldige dialoog met Europese leiders voor Erdogan dan ook totaal geen prioriteit, integendeel.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden