CommentaarSamenwerking

Er zit een logica achter Europese coördinatie in de zorg

De coronacrisis heeft opnieuw duidelijk ­gemaakt hoe internationaal verbonden we zijn. De virusuitbraak in het hart van China heeft in luttele maanden de complete ­wereldeconomie uit het lood geslagen.

En dat is logisch: een virus stopt niet aan de grens, net zomin als luchtvervuiling en gif in rivieren, opwarmende lucht en stijgende zeespiegels, of zwermen sprinkhanen en illegale drugshandel. Daarom zoeken landen in rustiger tijden samenwerking op: internationale problemen moeten internationaal aangepakt worden.

Rustig is het nu bepaald niet. De economie staat stil, de zorg werkt boven haar macht, de grenzen zijn dicht en de overheden steken zich diep in de schulden. Het is nu even ieder voor zich, lijkt het wel – van de strijd om mondkapjes en beademingsapparatuur tot het besluit mensen van elders te weren. Waar is de internationale samenwerking als je die nodig hebt?

De reden is simpel: het politieke primaat ligt nog steeds bij nationale staten, omdat daarbinnen de politieke vertegenwoordiging van kiezers het best is geregeld. ‘Het best’ staat vaak ter discussie overigens, geregeld zijn er afscheidingsbewegingen die de legitimiteit van nationale overheden om het beleid te bepalen betwisten. Samenwerkingsverbanden zoals de Europese Unie of de Verenigde Naties kunnen die legitimiteit nog veel moeilijker aantonen. Want ze ontberen de macht om baanbrekend succesvol beleid af te dwingen, tenzij die macht hen door deelnemende lidstaten is gegeven.

De aanleiding voor de discussie is er

Een grote crisis is vaak aanleiding macht alsnog voor een deel over te dragen. Een wereldoorlog, een financiële kettingramp of een gezondheidsdrama. Tijdens zo’n crisis klinkt de wanhopige roep of niemand dit had kunnen voorkomen en waarom niemand met harde hand de maatregelen coördineert en uitvoert.

In deze coronacrisis kon de EU nauwelijks een rol spelen, gezondheidszorg is het primaat van de lidstaten. De vraag is of dat zo moet blijven. Want net als bij klimaatverandering, belastingontwijking, arbeidsuitbuiting, productonveiligheid, luchtvervuiling en drugscriminaliteit zit er ook hier logica in het bevorderen van samenwerking. Bijvoorbeeld om de beschikbaarheid van medische hulpmiddelen te coördineren, of ic-bedden, of de timing van afsluitingen en grenzen.

Er is vaak een crisis voor nodig om de discussie daarover los te trekken. Daarna volgt een lang en moeizaam proces om de overdracht te realiseren en moet er geld komen om coördinatie van het beleid succesvol te laten plaatsvinden. Eén ding is zeker: de aanleiding om die discussie te beginnen over gezondheidszorg, is er.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden