Column Nelleke Noordervliet

Er moet gekozen worden in het stikstofdebat. Iemand is de klos

Soms is het wat veel. Binnen het tijdsbestek van luttele uren is een betrokken mens bezig met angstaanjagend ver buiten het eigen bereik liggende problemen. 

Discussiëren over de geopolitieke situatie van Europa. Speculeren over de onvoorstelbare kosmische krachten die in ons zonnestelsel en ver daarbuiten gaande zijn, hoe futiel en kort het leven op aarde dus is. Bezig zijn met de gerechtelijke uitspraak die bij de afweging van het belang van een zakenprins en een badplaats tegen dat van de rugstreeppad en de zandhagedis oordeelt. Dat die twee laatste diersoorten het maar even moeten doen met een kleinere habitat en wat begrip moeten tonen voor de ronkende motoren van racewagens en het gejuich van honderdduizenden toeschouwers. Straks kunnen ze gewoon weer naar huis.

'Paradestrasse’

Het idee dat er in Zandvoort een circuit moest komen, stamt van kort voor de oorlog. De Duitsers legden tijdens de bezetting alvast een ‘Paradestrasse’ neer, waarop na de oorlog het Circuit kon aansluiten. Duinen beschermen? Ben je gek. Nu zijn we ons meer bewust van de waarde van de natuur. Het zou de gemeente Zandvoort hebben gesierd als ze het circuit hadden laten overwoekeren door zand en helmgras en vliegdennen, opdat het weer een stil duingebied zou zijn.

Nou ja, stil duingebied... alles is relatief. Sinds de mens zich intensief bezighoudt met natuurgebieden is het er voor de natuur niet altijd en overal beter op geworden. De herten in de duinen zijn niet alleen een last en een plaag voor de omgeving maar ook een bezienswaardigheid. Dit lezen we op de website van de Zandvoortse VVV: ‘Spot zelf knurrende en strijdende herten tijdens de bronsttijd in oktober! Tijdens de wildwandelingen door de Amsterdamse Waterleidingduinen neemt onze gids je mee naar de beste plekken om knurrende en strijdende herten te zien. Een fantastisch schouwspel dat je zeker niet mag missen.’

Het duingebied is een safaripark geworden, waarin troepjes toeristen al dan niet in busjes van de ene groep leeuwen naar de andere troep olifanten worden vervoerd.

Hysterische recreatiezucht

Kun je elders in de wereld nog wel ­eens een wandeling maken zonder een mens of een van zijn nederzettingen tegen te komen, de hysterische recreatiezucht in Nederland maakt het beetje natuur dat we nog hebben tot een kermisattractie. We exploiteren elke meter. We genieten massaal van pittoreske doorkijkjes, bewegwijzerde wandel- en fietspaden, door windmolenparken en booreilanden vervuilde vergezichten, dichtslibbende vaarroutes in prachtige plassengebieden, concentratiekampen voor konikpaarden en grote grazers. Heeft iemand weleens berekend welke schade dat aanricht?

Dat maakt het stikstofprobleem zo moeilijk. Ik zou niets liever willen dan dat beetje natuur dat we hebben beschermen en behouden, maar de aard van die gebieden is al zo gecompromitteerd, dat er van ongestoordheid en ongereptheid nauwelijks meer sprake is. De strijd lijkt al verloren of futiel. De natuur is in het defensief, omdat ze in Nederland geen vuist kan maken met grote ongerepte gebieden, oerbossen, bergmassieven, toendra’s of savannen. Het evenwicht tussen bebouwing en natuur is allang zoek. Hoe definiëren we de belangen van de natuur en hoe beschermen we die. Hoe passen we de belangen van de economie erbij aan. Zijn er slimme compromissen?

Lawaai van demonstranten

In Nederland coalitieland is dat niet eenvoudig. Liever dus de problemen op de lange baan schuiven, zeker als Europese regelgeving de zaken voor Nederland ingewikkeld maakt. Politici hebben de ogen gesloten en een wet aangenomen die ze niet aan hadden moeten nemen. De Raad van State haalde er een streep door. Nu staan de boeren en de bouwers op het Malieveld. Alsof die het ook niet aan hadden zien komen!

De natuur heeft even gewonnen. Maar nog altijd horen we weinig of niets uit Den Haag, behalve het lawaai van de demonstranten. Er moet gekozen worden. Zakdoekje leggen, niemand zeggen. Iemand is de klos. Het is allemaal tijdelijk en verbleekt bij het perspectief van geopolitieke of kosmische catastrofes, maar er moet gekozen worden.

Nelleke Noordervliet (Rotterdam, 1945) schreef meerdere romans, novelle’s en theaterstukken. In 2018 won ze de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre. In haar column in Trouw bespiegelt ze tweewekelijks op de actualiteit. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden