Opinie

Er moet een parlementair onderzoek komen naar de rekentoets

Rekentoets voor eersteklas VMBO'ers in Ermelo. Beeld Foto: Jorgen Caris

De Kamer debatteert woensdag over ‘De toekomst van rekenen in vo en mbo’. Het is het zoveelste bedrijf in een drama dat in 2010 begon met de wettelijke verankering van de rekentoets. Het doel was om de rekenvaardigheden binnen het voortgezet onderwijs weer op peil te brengen, schrijft Jan Jimkes, wiskundeleraar en oud-conrector.

Vanaf 2013 zwol de kritiek op de toets aan. Die betrof niet alleen de inhoud, maar zeker ook de toets zelf als middel om het rekenprobleem op te lossen. In de periode 2013-2016 werd door het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap (OCW) echter alleen gesleuteld aan het eerste probleem, de inhoud van de toets.

De pogingen om de rekenvaardigheden in het vo weer op peil te brengen met een rekentoets als examenonderdeel waren bij voorbaat gedoemd te mislukken. Het peil was ernstig gezakt door slecht rekenonderwijs in het basisonderwijs en door onvoldoende verbetering en slecht onderhoud van rekenvaardigheden in de onderbouw van het vo. Dat los je niet op met een rekentoets in het eindexamenjaar.

Een ander probleem was dat het vak rekenen in het vo niet bestaat. Al eeuwenlang is rekenen een onderdeel van de wiskunde, en wiskunde wordt als vak aan alle leerlingen in de onderbouw gegeven. De rekenvaardigheden breng je dus weer op peil door in de onderbouw bij wiskunde goed rekenonderwijs te geven, en de rekenvaardigheden daar deugdelijk te toetsen. Zo krijg je een goed doorlopende leerlijn.

Curieuze voorwaarde

Deze alternatieve oplossing, die al in 2013 ter tafel kwam, werd begin 2015 formeel door de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren (NVvW) bij OCW ingediend. Al die jaren bleef toenmalig staatssecretaris Dekker echter weigeren om zijn rekentoets ter discussie te stellen en naar het alternatief van de wiskundeleraren te kijken. Uiteindelijk dwong op 8 december 2016 een motie hem om het alternatief uit te werken. Op de valreep van zijn ambtstermijn bedacht Dekker echter een aantal randvoorwaarden waaraan het alternatief zou moeten voldoen. Daar zat één heel curieuze bij: de invoering van het alternatief moest wachten op de totale curriculumherziening die door Dekker in gang was gezet. Bij die operatie, curriculum.nu (voorheen: Onderwijs 2032), gaat het om een omvangrijk proces. Het wachten op de uitkomst zou onnodige vertraging veroorzaken. De alternatieve oplossing is immers in feite een hersteloperatie van goed rekenonderwijs dat door verwaarlozing verloren is gegaan. Prima uitvoerbaar binnen het huidige curriculum.

Helaas heeft minister Slob die voorwaarde van Dekker overgenomen. Hij komt nu met een tussenoplossing: een schoolexamen rekenen, dat nog steeds onderdeel is van het eindexamen. Die oplossing gaat echter voorbij aan de kern van het probleem. Opnieuw dreigt vertraging in het herstellen van de fatale beleidsbeslissing uit 2010: de invoering van de rekentoets.

Drie prangende vragen blijven: Waarom heeft OCW in 2010 niet meteen voor een hersteloperatie binnen het vak wiskunde gekozen? Waarom moet het herstelproces zo lang duren? En wat zijn de kosten van een en ander geweest? De beantwoording van deze vragen vraagt om een parlementair onderzoek. Een zwaar middel, maar tijdens een van de vele Kamerdebatten over de rekentoets is er een Kamerlid geweest dat zelfs op een parlementaire enquête, een nog zwaarder middel, zinspeelde. Dat Kamerlid was Arie Slob.

Lees ook: 

Middelbare scholieren krijgen de gevreesde rekentoets terug

Leerlingen op de middelbare school moeten volgend jaar weer hun best doen op een rekentoets om te slagen voor hun eindexamen. Maar scholen mogen die toets zelf maken.

Het was een onding, die rekentoets

Investeer in de wiskundeleraar, niet in een landelijk toetssysteem, vindt gepensioneerd leraar wiskunde Cor Hofstra.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden