null Beeld

CommentaarNagorno-Karabach

Er moet een oplossing komen voor de enclave

Met het vertrek of beter gezegd de vlucht van tienduizenden Armeniërs uit de Armeense enclave Nagorno-Karabach en de daaromheen liggende gebieden is al weer een nieuwe bom gelegd in het etnische conflict met Azerbeidzjan, die nog jaren kan tikken maar een keer zal afgaan. Armeniërs zijn vertrokken als gevolg van het wapenstilstandsakkoord tussen Azerbeidzjan en Armenië, dat onder druk van Moskou op 10 november plotseling tot stand kwam na wekenlange gevechten. Daarbij zijn aan beide zijden duizenden doden en gewonden gevallen.

Duidelijk is in ieder geval dat Azerbeidzjan deze keer als winnaar uit de strijd is gekomen. De Azerbeidzjaanse troepen heroverden flinke gebieden die in de jaren negentig door Armeense troepen buiten de enclave bezet werden en ook stukjes van de enclave zelf. Als gevolg van het akkoord van 10 november moesten alle Armeniërs die zich in Azerbeidzjaans gebied buiten de enclave hadden gevestigd het gebied voor 1 december verlaten. Daardoor ontstond een enorme tragedie voor de Armeniërs die hun eigen huizen in brand staken en ineens vluchtelingen werden in Armenië zelf. Kloosters zijn leeggehaald, boerderijen, winkels en bedrijven verlaten, tot aan het meenemen van overleden familieleden aan toe. Dit allemaal uit angst voor de troepen van Azerbeidzjan die de gebieden de afgelopen dagen zijn ingetrokken.

Rekeningen te vereffenen

Die angst is niet ten onrechte, ook al zullen Russische troepen toezien op naleving van het akkoord. Beide etnische partijen hebben een meer dan honderdjarige geschiedenis van conflicten en oorlogen met elkaar, die zo nu en dan oplaaien en tot veel geweld leiden. Conflicten die al zo lang duren dat niemand meer weet van het hoe en waarom, maar wel dat er rekeningen te vereffenen zijn. En dat is al tragisch genoeg.

Toch kan Armenië wel het een en ander verweten worden. Het land was niet bereid de buiten de enclave in 1994 bezette stukken grondgebied van Azerbeidzjan terug te geven en Azerbeidzjaanse vluchtelingen te laten terugkeren. Bovendien voerde Armenië in deze ‘bufferzones’ een actief hervestigingsbeleid van Armeniërs uit Armenië of Armeense vluchtelingen uit Azerbeidzjan. Het land is daar regelmatig op aangesproken en de aanspraken van Azerbeidzjan op die gebieden zijn altijd erkend, ook op de enclave zelf overigens.

Voor de toekomst van beide landen, maar vooral voor haar bewoners, moet de uitbarsting van het conflict aanleiding zijn tot een voor beide partijen aanvaardbare regeling voor de enclave te komen, bijvoorbeeld als autonoom gebied binnen Azerbeidzjan of op een of andere wijze als onderdeel van Armenië. Het in 1992 opgerichte Minsk-overleg om tot een oplossing voor de enclave te komen, moet nieuw leven worden ingeblazen. Anders gaat ooit de bom weer af.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden