null Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Er ligt een Shakespeareaanse deken over de Nederlandse politiek

Er ligt sinds de vervloekte datum van 17 maart een Shakespeareaanse deken over de Nederlandse politiek. Geen comfortabele en beschermende plaid voor komende winter, dat niet. Meer een ruw, stinkend en bloedig kleed vol sporen van wraak en opportunisme, waarin het giftige zwaard van Hamlet en het mes van Macbeth diepe gaten hebben geslagen. Een lap stof die virtuele politieke moorden of pogingen daartoe, verraad en wantrouw tracht te camoufleren.

Over de fatale slag die beoogd koningin Kaag deed struikelen ben ik nog niet uit. Dat het mes door de PvdA werd aangereikt, in de vorm van een noodlottige motie, is een feit. Maar is het niet wrang en tegelijk pikant: dit is uitgerekend de partij die Sigrid Kaag in haar gedroomde coalitie wenste op te nemen en voor welke ze de formatie maandenlang wist te blokkeren. Was dit gewoon verraad of ordinaire ondankbaarheid van de kant van de sociaaldemocraten? Of was het de ChristenUnie (CU) die deze handeling tot een wraaktragedie maakte en sluw toesloeg?

‘Niet lichtvaardig’

Natuurlijk kan deze partij altijd beweren dat de beslissing om de motie van afkeuring tegen Kaag en Bijleveld aan een meerderheid te helpen na lang beraad ‘niet lichtvaardig’ werd genomen. Maar niemand die gelooft dat uitsluiting (na vier jaar prima samenwerking met D66) en de vergelijking met een ‘roestige auto’ de wrok van de CU jegens Kaag niet heeft gevoed.

Maar wellicht vond de CU dat haar steun voor die motie, hoe bepalend ook, uiteindelijk toch minder erg was dan de poging tot ‘politieke onthoofding’ (copyright Wilders) van koning Rutte in april dit jaar. Voor deze gelegenheid trok Sigrid Kaag de lompen van Macbeth aan om haar grote rivaal te vloeren. Een minister die een motie van afkeuring tegen zijn minister-president indient, is ongekend.

Maar het momentum was er en het succes leek gegarandeerd: Rutte lag als aangeschoten wild op de grond te spartelen en de koninklijke weg leek voor Kaag al geplaveid.

Niet echt fraai natuurlijk, bovendien was het mes van De Beoogde niet scherp genoeg: onze liberale Lazarus moet, zoals de meeste katten, over negen politieke levens beschikken. In dit licht is overigens de recente ontboezeming van Sigrid Kaag meer dan begrijpelijk: “Ik vertrouw heel weinig mensen in het leven”.

Goed, we dachten een punt te kunnen zetten achter de puinhopen die onder de Shakespeareaanse deken schuilen, totdat het nieuws van het ontslag van minister Ank Bijleveld van defensie ons gisteren bereikte. Geen opstappen uit eigen beweging maar eruit gebonjourd door haar eigen CDA.

Onwelriekende ambiance

In deze onwelriekende ambiance waarin niemand iemand nog vertrouwt en iedereen bereid is een mes in de rug van zijn coalitiegenoot te planten (terwijl in de coulissen Pieter Omtzigt zich met zijn virtuele zetels rijk rekent), valt niets meer te (re)construeren.

De twee kopstukken die een eventueel nieuw kabinet moeten vormen, slepen beiden een motie van afkeuring achter zich. Het oordeel van de kiezers over dit debacle lijkt onafwendbaar.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden