Commentaar Heropvoeding

Er is veel meer steun nodig voor de Oeigoeren

Informatie komt slechts druppelsgewijs naar buiten, maar wat er naar buiten komt is zeer verontrustend. De ‘heropvoeding’ van de Oeigoerse minderheid in de Chinese provincie Xinjiang is volop gaande. Ze bestrijkt de gehele samenleving, van bedrijven tot kinderopvang en scholen, en is in zijn hardste vorm zichtbaar in grote interneringskampen. Belangrijkste doel: het bewaren van sociale stabiliteit en vrede in China. Dat is een eufemisme voor het de kop indrukken van separatisme en radicalisme bij deze islamitische, aan de Turken verwante minderheid.

Deze zomer bezochten journalisten een kamp waar Oeigoeren werden opgevoed tot ‘echte Chinezen’. Hoewel strak geregisseerd, maakte het bezoek duidelijk dat de bewoners vooral Chinese teksten moesten leren met het gedachtengoed van president Xi Jinping. In het kamp zat men vrijwillig, was de claim, maar gevluchte Oeigoeren vertellen, ook in deze krant, over andere kampen waar ze gevangen zaten en soms werden gemarteld. Er zouden zo’n duizend opvoedkampen zijn.

Terrorismedreiging rechtvaardigt het straffen van een minderheid niet

Er zijn veel meer signalen. Honderdduizenden kinderen in Xinjiang zijn in kostscholen ondergebracht, van waaruit ze volgens een Duitse onderzoeker geen contact mogen opnemen met hun ouders en een strakke Chinese opvoeding krijgen. Hij spreekt van culturele genocide, en beelden vanuit satellieten en op de grond tonen rond de scholen rollen prikkeldraad, hoogspanningsdraden en bewakingscamera’s. Tot in Peking worden Arabische opschriften aan winkelpuien verwijderd. Wie op de hadj wil moet eerst expliciet zijn loyaliteit aan Peking uitspreken. En textielbedrijven worden naar Xinjiang gelokt om nieuwe fabrieken te benutten waar Oeigoerse arbeiders tegen uiterst lage lonen – en misschien onder dwang – aan het werk gaan.

Volgens Peking is het nodig om terrorisme te bestrijden, dan wel armoede. De provincie is arm, en Oeigoerse radicalen pleegden inderdaad aanslagen in en buiten Xinjiang. Maar Peking weet ook dat in de strijd tegen terrorisme hard ingrijpen beter te verkopen is, en dat niemand tegen armoedebestrijding kan zijn. Het verhult zo dat de planmatige aanpak van deze minderheid veel verder gaat dan terrorisme- of armoedebestrijding.

De term heropvoeding doet terugdenken aan de duistere jaren in het Chinees communisme, de Culturele Revolutie in de jaren zestig, toen intellectuelen alles werd ontnomen en ze op het platteland te werk werden gesteld. Miljoenen lieten daarbij het leven. Geen enkele terrorismedreiging rechtvaardigt het collectief straffen van een minderheid op de wijze waarop dat nu in Xinjiang gebeurt. Vorige maand hebben voor het eerst twintig landen bij de VN-mensenrechtenraad dat aangekaart. Dat protest zou veel, veel luider moeten klinken.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden