Opinie Toerisme

Er is nog meer dan genoeg ruimte voor toeristen in Nederland

Het afstotelijke beeld van overtoerisme domineert het advies aan de politiek. Directeur Martin Maassen van Recron, brancheorganisatie van recreatieondernemers, vindt dat de sector beter verdient.

Wie de roman ‘Grand Hotel Europa’ van Ilja Leonard Pfeijffer leest, krijgt een gruwelijke hekel aan massatoerisme. Aan de ‘horrorgezinnetjes’, ‘verbeterlanders’, ‘camouflagetoeristen’, ‘bibberlanders’ en ga maar door. Zij zorgen voor een toeristische monocultuur van een ‘Europa als recreatiegebied voor de rest van wereld’, waar mensen infantiliseren en heel veel schade aanrichten.

Hoewel voornamelijk Venetië en Amsterdam als zijn referentiepunten dienen, passeert ook Giethoorn de revue, als een ‘pretpark’ waarvan ‘de huidige rijkdom zijn vroegere armoede is’. Bij Pfeiffer is ‘toerist’ een vreselijk scheldwoord. Wanneer hij als toerist wordt gezien, weet hij dat hij onschadelijk is gemaakt. Erger kan niet.

In ‘Waardevol toerisme: onze leefomgeving verdient het’, het rapport van de Raad voor leefomgeving en infrastructuur (Rli), die de politiek adviseert, hoor je de echo van Pfeiffer. Al op de eerste bladzijde krijgen overheden het verwijt dat ze ‘zich nu nog te eenzijdig op economisch profijt van toerisme richten’. Er moet meer aandacht komen voor ‘toeristische druk en draagkracht van de leefomgeving’. Voor ‘het reguleren van groei of juist het verminderen van capaciteit’. En wanneer er dan een zin wordt besteed aan de positieve effecten van toerisme (“Zo kan toerisme de aanwezigheid van winkels, horeca en theaters of betere infrastructuur bevorderen.”), dan volgen er gelijk vele zinnen die diezelfde positieve feiten ondergraven.

Zijn er dan helemaal geen vrolijke tonen?

Paginalang worden bedreigingen opgesomd en scenario’s die leiden tot een verdere aantasting of juist verbetering van het woongenot en recreatieplezier. Oplossingen worden gezocht in ‘toeristische ontwikkelstrategieën voor alle gebieden’ – vele adviseurs en zelfverklaarde trendwatchers dachten mee bij de totstandkoming van het rapport. Ook ‘dynamisch beprijzen’ – je hoort de ambtelijke representanten – en een ‘stop op de bouw van verblijfsaccommodaties’ komen voorbij. Maar ook het pleidooi voor meer onderzoek en betere data (de onderzoekers waren goed vertegenwoordigd). Met dat laatste ben ik het overigens van harte eens.

Bevat het rapport dan helemaal geen vrolijke tonen? Erkend wordt dat de toeristische sector een van de belangrijkste sectoren van Nederland is geworden, vooral qua werkgelegenheid. Die sector verdient een betere politiek-bestuurlijke inbedding op alle overheidsniveaus. Eén algemeen overleg over toerisme in de Tweede Kamer per jaar is echt te weinig.

Je hoort de wens van de vereniging van recreatieondernemers Recron om een bewindspersoon voor toerisme en (water)recreatie. En er worden beleidskeuzes doordacht die ook de onze zijn: reguleer de verhuur van particuliere woningen, vergroot de capaciteit van attracties en natuur, denk na over een betere spreiding van toerisme in tijd en in ruimte. Denk eens aan een andere wijze van vakantiespreiding.

Toerisme zat? Ga dan naar Noord-korea

‘Waardevol toerisme’ is een rapport geschreven vanuit het perspectief van overtoerisme met de bijbehorende negatieve effecten voor met name bewoners. Niemand ontkent dat er in Amsterdam of Giethoorn een enorme toeristendruk is. En in de bouwvak (het traditionele hoogseizoen) is het druk aan de kust en in sommige andere delen van het land, zoals de Veluwe.

Maar in 90 procent van de gebieden is er ruimte voor meer en beter toerisme. Zo weten we ook dat het slecht is gesteld met ongeveer 30 procent van de verblijfsparken. Saneer of transformeer die en stimuleer kwalitatief goede en renderende verblijfsrecreatie.

Wie het toerisme helemaal zat is kan beter naar Bhutan, Noord-Korea of Turkmenistan. Daar is alleen plaats voor gereguleerd toerisme voor een piepkleine groep. Rustig, maar heel steriel.

Lees ook:

‘De toeristenstroom kan nog veel verder uit de hand lopen’, waarschuwt Raad voor de leefomgeving

Het aantal toeristen in Nederland blijft groeien. Gemeenten zijn blij. Maar er is weinig oog voor de overlast.

Den Haag ziet klinkende cash in de toerist

Den Haag wil uitgroeien tot tweede toeristenstad van Nederland. Volgens critici verliest de stad door ‘dollartekens in de ogen’ de neveneffecten van toerisme uit het zicht.

De overheid moet niet langer de speelbal zijn van de toerismesector

Hoe onstuimig het toerisme groeit, blijkt uit de verdiensten. In 2010 was de sector hier goed voor een dikke 50 miljard euro, vorig jaar voor maar liefst 87,5 miljard euro. En aan die groei komt voorlopig geen einde, denken deskundigen. Nu dreigt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur, een adviesorgaan van Kamer en kabinet, het feestje te verstoren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden