Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Er is iets veranderd in Rusland. Soms kan voetbal wonderen verrichten

Opinie

Abdelkader Benali

Nederland, Amsterdam, juni 2017 Abdelkader Benali, columnfoto © Maartje Geels
Column

Het ging op het wereldkampioenschap voetbal - de meest geglobaliseerde sport ter wereld - veel over nationalisme. Voorafgaand aan het WK laaide de discussie op rond de keuze van de Nederlands-Marokkaanse voetballers voor Marokko. 

Jongens die, volgens de cynische critici, Marokko alleen maar kenden als vakantieland en om zich in de kijker te spelen het Marokkaanse shirt aantrekken. Ik vond hun keuze juist getuigen van karakter. Uitkomen voor Marokko is niet vanzelfsprekend. Voetballers moeten er verre reizen voor maken en spelen onder lastige omstandigheden. Onze identiteit wordt ook bepaald door de kant die we kiezen. In de strijd om erkenning is geen plek voor ambiguïteit. Kiezen voor Marokko is een mentale overwinning.

Lees verder na de advertentie

Dat spelers die geboren zijn op het ene continent kiezen voor een ander land dan dat van hun voorouders, is zo oud als het voetbal zelf. Bij aanvang van het eerste WK in 1932 was er al gedoe rond de getalenteerde Argentijnse spelers die speelden in het Italiaanse voetbalteam. Wat moest Mussolini hiervan vinden? Dit waren toch geen echte Italianen? Deze oriundi droegen in grote mate bij aan het sportieve succes waar de door raszuiverheid bezeten dictator naar snakte. Dankzij deze spelers werd Italië in de jaren dertig twee keer wereldkampioen. De eremedaille die de Italiaanse spelers wel kregen was hun niet vergund. Stank voor dank.

Analisten spreken van het succes dat Poetin heeft behaald door deze vorm van soft power

Soms kan een nationaal elftal voor de verbroedering zorgen die politici en terroristen proberen te ondermijnen. Alle twijfel rond het multiculturalisme van het Belgische elftal werd weggenomen, toen België in de achtste finale tegen Japan met een meeslepend kunststukje de winnende goal via de Marokkaanse voet van Nacer Chadli wist te forceren. In Molenbeek dansten moslims, Afrikanen, Walen en Vlamingen met elkaar.

© BELGA

Vooroordelen omver kegelen

Een spel kan de deur wagenwijd opengooien naar warme kennismaking tussen volkeren. Ik reisde twee weken door Rusland tijdens het WK. Ik trok samen met vrolijke Iraniërs op naar de wedstrijd van Marokko tegen Iran in Sint-Petersburg. Ook na afloop - Marokko verloor - bleven we vrienden. Wat kunnen de Perzen feestvieren!

Voetbal kan ook vooroordelen omver kegelen. Ik was gewaarschuwd voor de Russen. Stug, nationalistisch, racistisch en gewelddadig. Van die vooroordelen bleef niks over. Met behulp van Google Translate had ik mooie gesprekken met taxichauffeurs uit Oezbekistan en terraszitters uit Samara. Ze waren nuchter over hun Russische elftal en heel spraakzaam over hun eigen leven. Ze verontschuldigden zich voor Poetin en hoopten dat de reputatie van Rusland het zicht niet ontnam op hun Rusland. We spraken met elkaar over de kosten van levensonderhoud, onze kinderen. De strijd om het gewone bestaan. Wat me opviel was de nieuwsgierigheid naar het leven van anderen. Het liedje 'Russians' van Sting zoemde in mijn hoofd: "What might save us, me and you is if the Russians love their children too".

Achter die warme kennismaking zou ook een nogal cynisch plan zitten. Analisten spreken van het succes dat Poetin heeft behaald door deze vorm van soft power. Sympathie opwekken voor een autoritair regime door een sportfestijn te faciliteren. Eventjes mag alles en kunnen de Russen zich vrij voelen. De Russen vierden feest als nooit tevoren. Straks, als de finale is geweest, plooit de repressie alles terug. In de tussentijd ging het opsluiten van dissidenten en onderdrukken van oppositie gewoon door. Maar er is toch iets veranderd. De Russen hebben gezien dat de wereld van ze houdt. En wij houden van voetbal. Net als Russen. En dat neemt niemand ons af. Soms kan voetbal wonderen verrichten.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met Bruiloft aan Zee, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman De Langverwachte. Om de week schrijft hij voor Trouw een column, u kunt ze hier teruglezen.

Lees ook:

We zijn hartstikke goed in niet meedoen aan het WK

Columnist Rob Schouten bevalt het wel, dat niet meedoen aan het WK voetbal. 'Geen zorgen. Achteruithangend in je stoel, zien wat er allemaal voorbijkomt. Stilte, genieten.'

De finale lonkt, maar Les Bleus maken in Frankrijk nog niet veel los

De cup-koorts in Frankrijk lang nog niet de vorm van een epidemie aangenomen. Niet eens een vijfde van de bevolking (13 miljoen tv-kijkers) zag hoe Uruguay in de kwartfinale werd verslagen. Frankrijk-correspondent Kleis Jager gaat in op de vraag: waarom niet?

Deel dit artikel

Analisten spreken van het succes dat Poetin heeft behaald door deze vorm van soft power