null Beeld

CommentaarZware industrie

Er is centrale regie nodig voor het milieu van de IJmond

Het is buitengewoon zorgelijk dat inwoners van de IJmond vaker acute gezondheidsklachten hebben dan inwoners in regio’s zonder zware industrie. Het RIVM constateert dat de inwoners van Beverwijk, Velsen en Heemskerk de plotselinge klachten van benauwdheid, hoofdpijn, misselijkheid en pijn op de borst steeds kregen op dagen dat er een veel te hoge concentratie fijnstof in de lucht werd gemeten.

Volgens de bewoners ligt de oorzaak bij Tata Steel. Al noemt het RIVM ook de scheepvaart en het wegverkeer als medeveroorzakers. Het onderzoek laat zien hoe ingewikkeld het is anno 2021 als zwaar industriële bedrijven gevestigd zijn in een drukbevolkte regio.

Haat-liefde

De bewoners, de gemeenten en de provincie hebben al vele jaren met Tata Steel een haat-liefdeverhouding. De regio leunt economisch zwaar op Tata Steel. Er zijn naar schatting 35.000 mensen in de IJmond voor hun inkomen van het bedrijf afhankelijk, dat is 20 procent van de bevolking.

Tata Steel heeft tegelijkertijd als zwaar verontreinigend bedrijf een lange geschiedenis van milieuovertredingen en veroorzaker van gezondheidsklachten. In 2019 concludeerde het RIVM nog dat er kankerverwekkend lood, mangaan en vanadium zat in de grafietregens die de staalfabriek uitstootte.

De omwonenden klagen met recht dat de overheid niet hard genoeg ­optreedt. Het provincie­bestuur erkent dat en heeft het kabinet officieel om hulp gevraagd hoe het leefmilieu in de IJmond valt te verbeteren.

Opeenstapeling

Het probleem speelt ook in andere industriële regio’s, zoals Noord-Brabant en de Rijnmond. Lagere overheden worstelen met tegenstrijdige belangen. Ze moeten scherpe klimaatdoelen stellen voor een gezonder leefklimaat. Tegelijkertijd willen ze de industrie steunen als pijlers van hun regionale economie. En om aan de woningopgave te voldoen, plannen ze maar nieuwe bouwlocaties pal naast diezelfde industrie. Zo stapelen de problemen zich op.

Het is te gemakkelijk om te stellen dat de industrie niet meer in een duurzaam Nederland past. Dezelfde ­industrie is immers nog steeds goed voor een vijfde van onze totale economie. Nederland moet ook niet afhankelijk worden van industriële import uit landen die zelf weinig klimaateisen stellen. Een bedrijf als Tata Steel doet juist veel aan het verduurzaming omdat het in ­Nederland staat. Het is zelfs een van de duurzaamste staalbedrijven ter wereld.

Alle schijnbaar tegenstrijdige wensen en doelen zijn echter niet per regio oplosbaar. Er is centrale regie nodig over de gewenste industriële ontwikkeling in het licht van de ambitieuze klimaatdoelen en de zware woningbouwopgave. Het nieuwe kabinet heeft straks de sleutel in handen om al deze ambities met elkaar te verbinden.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden