Column Stevo Akkerman

Er dreigt een tweedeling binnen het CDA

Het is niet genoeg om misstanden aan de kaak te stellen, zei Joris Luyendijk woensdag in deze krant, je moet er een positief vergezicht tegenoverstellen. Laat je dat na, dan kweek je slechts cynisme (‘Alles is verrot en iedereen liegt en alles is verrot’), wat de weg baant voor de pyromanen die onze democratie in de fik willen steken. En zie, een dag later kwam het CDA met een toekomstvisie die een einde moet maken aan de heiligverklaring van de bezorgde burger, een rapport dat de basis moet leggen voor een nieuwe koers, voorbij het benauwde conservatisme van Sybrand Buma. “Het CDA snakt ernaar om de maatschappij een positief perspectief te bieden. Dat doen we niet door alleen te benoemen wat niet goed gaat”, zegt partijvoorzitter Rutger Ploum.

Zelf heb ik de cursus ‘weg-met-het-cynisme’ nog niet helemaal afgerond, en het zal daardoor komen dat ik met enige argwaan begon aan ‘Zij aan zij’, zoals het rapport heet. Niet eens vanwege de titel, die – hoe zal ik het zeggen – wat zijig klinkt, maar vanwege de status van het stuk. Er moet binnen de partij nog over gediscussieerd worden en dan verschijnt in maart een definitieve versie, waarna je nog maar moet afwachten wat er in het programma voor de volgende verkiezingen terechtkomt. Alle politieke partijen kennen hun eigen voorbeelden van in schoonheid gestorven voornemens, daarin is het CDA geen uitzondering. Er komt nog bij dat de christen-­democraten kampen met de eeuwige spanning tussen bijbelse uitgangspunten en de wens om een volkspartij te zijn; twee zielen in één borst, best lastig.

Ik las goede dingen

Maar argwanend of niet, ik las veel goede dingen in het rapport. Niet langer wordt het perspectief gekozen van een bedreigde middenklasse, die volgens de adviezen van marketingbureau Motivaction de doelgroep van het CDA zou uitmaken. In plaats daarvan zoeken de opstellers een ‘nieuwe gemeenschappelijkheid’ die niet in de ban is van ‘polarisatie en lawaai-papegaaien’. Ze pleiten voor ‘waarden ­boven winst’, voor een economie van de menselijke maat die niet wordt beheerst door aandeelhouderswaarde. En voor een ambitieuze energietransitie, voor duurzaamheid, ook in de landbouw.

Je zou kunnen zeggen dat het CDA met deze ideeën de tijd mee heeft; de roep om een correctie van het kapitalisme is zo algemeen dat zelfs de VVD erin meegaat. Maar de eensgezindheid in Den Haag, waar regering en oppositie bij de Algemene Beschouwingen dansend door de bankjes gingen, staat in schril contrast tot de onvrede in de samenleving. En daar manifesteren zich ook de twee zielen van het CDA weer: de ene staat op het Malieveld, de ander niet. De ene dreigt een eigen partij op te richten als het CDA de boeren niet vierkant blijft steunen (Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik), de ander zegt dat de landbouw circulair moet gaan werken, met mens en dier in harmonie (oud-minister Cees Veerman). En het blijft niet bij de landbouw, de dilemma’s stapelen zich op. Ooit zal het CDA moeten kiezen.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden