Opinie Energie

Energie is veel duurder dan we denken

We rekenen ons rijk door de kosten van energie te onderschatten, bepleit Floris Kleijne in reactie op het essay van Mirjam Vossen in Letter & Geest van 4 januari. 

Energie heeft nieuwe taal nodig, betoogt Mirjam Vossen (Letter en Geest, 4 januari). Ze gaat echter niet ver genoeg. Taal reflecteert, maar stuurt ook ons denken; daarom moet een verschuiving in taalgebruik over duurzame energie samengaan met een kanteling in denken. Wat dat betreft laat zij drie belangrijke aspecten buiten beschouwing: tijd, geld en consumentisme.

Om met het laatste te beginnen: we hebben de problematiek gecreëerd door onszelf als consument te beschouwen van de ‘onuitputtelijke’ natuur. Inmiddels weten we beter: we maken onlosmakelijk deel uit van die natuur. Vandaar de aandacht voor herbruikbare bronnen en circulaire economie.

Vossen laat zien dat dit besef nog niet voldoende is doorgedrongen. Ze vindt dat kernenergie niet automatisch fout genoemd moet worden. Kernenergie scoort weliswaar goed op CO2 en schone lucht, maar vereist dat het afval wordt geïsoleerd. En met de mens als integraal deel van de natuur, is dergelijke isolatie bewijs dat kernenergie geen duurzame oplossing is. Breder getrokken: naast CO2 en schone lucht moet ook de isolatie een factor zijn in de ‘groenheid’ van energiebronnen.

Dan de factor tijd. De benodigde tijd om de energie beschikbaar te maken (inclusief gevolgen) moet in verhouding staan tot de verbruikstijd. Anders pleeg je roofbouw op het verleden óf leen je bovenmatig van de toekomst. Fossiele brandstoffen scoren hierop enorm slecht: wat in honderdduizenden jaren is opgebouwd in de grond, wordt in een oogwenk verbrand. Maar ook kernenergie faalt hier, qua gevolgen. Van een kerncentrale die tientallen jaren in bedrijf is, moet het afval tienduizenden jaren geïsoleerd blijven. Dat is roofbouw op de toekomst.

Staat de tijd voor beschikbaar komen van de energie en het ongedaan maken van de gevolgen in verhouding tot de tijd waarin de energie wordt verbruikt? Wegen deze factoren mee, dan blijkt dat zon, wind en waterkracht de enige duurzame bronnen zijn. Maar ook dat recycling van materialen een integraal onderdeel moet zijn van de oplossing.

En dan zal blijken dat onze energie duurder is dan wat we tot dusver hebben betaald. Dat is het derde aspect dat in ons denken moet kantelen: alles wat we doen, ge- en verbruiken kost veel meer dan waarnaar we tot nu toe hebben geleefd. Voor een werkelijke energietransitie moeten we omarmen dat we, in elk geval economisch, veel minder rijk zijn dan we denken.

Lees ook:

De taal die we gebruiken voor energie staat de aanpak van de klimaatverandering fors in de weg

De term ‘groen’ stuurt ons denken over de toekomstige energievoorziening. ‘Groen’ staat klimaatbeleid in de weg. Energie is toe aan nieuwe taal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden