Beeld Trouw

Brief van de hoofdredactieCees van der Laan

En zo creëerden de boeren hun eigen perfecte storm

De paginagrote advertentie van de stichting Mesdag-Zuivelfonds, in de krant van gisteren, vormde de apotheose van een periode waarin boeren actievoerden tegen het stikstofbeleid van het kabinet. ‘De boeren hebben gelijk, het stikstofbeleid klopt niet’, luidde de onderkop van deze advertentie waar boven stond ‘Daarom deugt het stikstofbeleid niet’. In de advertentie en eerder tijdens een persconferentie werd door het Mesdagfonds ‘onthuld’ dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) de plank had misgeslagen met zijn rekensommen over de stikstofneerslag. De landbouw was niet verantwoordelijk voor 46 procent van de uitstoot bij natuurgebieden maar ‘slechts’ voor 25 procent.

Precies deze conclusie van het Mesdagfonds had Trouw woensdag al voorspeld in de Verdieping. ‘Het kan haast niet missen: een nieuw rapport concludeert morgen dat de landbouw weinig tot geen schuld heeft aan de hoge stikstofuitstoot in Nederland. Daarna dringen boerenactiegroepen erop aan dat het voorgenomen stikstofbeleid van tafel gaat. Dat de meeste stikstof (46 procent van het landelijke totaal) van de landbouw komt, is eindelijk als leugen ontmaskerd, zullen ze claimen’, schrijven redacteuren Frank Straver en Robin Goudsmit.

BREKEND!

En zo geschiedde. Voorzitter Jan Cees Vogelaar van het fonds eiste donderdag in Nieuwspoort een parlementaire enquête en opschorting van de hervorming van de landbouw voor drie jaar. De rekenmodellen van het RIVM deugden niet. Wie ook niet deugden, zo zei Vogelaar, waren de ‘deugmedia’, waaronder deze krant, die boeren alleen nog maar wegzetten als milieuvervuilers en te veel vertrouwen op instituten die volgens hem niet echt onafhankelijk zijn. Deugmedia, typisch zo’n woord waarmee populistisch rechts alles wegzet wat ‘mainstream’ is, of links, of gutmensch of establishment of grachtengordel. Van Vogelaar is bekend dat hij zich ophoudt in kringen van Forum voor Democratie. Thierry Baudet was bij zijn persconfentie aanwezig. ‘BREKEND! RIVM sjoemelt met stikstofdata: nu bewezen!’, twitterde hij na afloop.

En zo creëerden boerenorganisaties, waaronder het radicale Farmers Defence Force, hun eigen ‘perfecte storm’. Door het actievoeren, het eigen onderzoek, de landelijke advertentiecampagne en de persconferentie wist het Mesdagfonds maximale aandacht te creëren. Het RIVM liet daarna weten het gepresenteerde onderzoek niet geloofwaardig te vinden.

Wel of niet plaatsen?

Op de redactie is heel kort gesproken of de advertentie wel of niet geplaatst moest worden. Ik had daar weinig bedenktijd voor nodig. Zolang er niet wordt opgeroepen tot haat, racisme of (seksueel) geweld, plaatsen we advertenties, ook politieke. Van de SGP, D66 of GroenLinks, dus ook deze van het Mesdagfonds.

De gebeurtenissen van de afgelopen dagen, culminerend in de persconferentie in Nieuwspoort, tekenen wat mij betreft de diepe kloof tussen een deel van de boeren, het openbaar bestuur en de politiek. Een kloof van wantrouwen, elkaar niet willen geloven en het ook niet eens met elkaar willen worden. Hoe dieper de kloof hoe moeilijker een compromis wordt.

Of is dat maar een deel van het verhaal? Brabants GroenLinks-gedeputeerde Rik Grashoff vertelde gisteren in de Verdieping dat in zijn provincie, met de meeste varkenshouderijen van Nederland, natuur- en boerenorganisaties ‘het goed met elkaar kunnen vinden en er bereidheid is er samen uit te komen’. Zolang Forum maar niet tot het college toetreedt, want dan gaat de boel voor jaren op slot.

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden