CommentaarDodenherdenking

Elke vergelijking met de Tweede Wereldoorlog gaat mank

Door de lockdown herdenken we vanavond de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog voornamelijk thuis. De Dam, waar de Nationale Dodenherdenking om acht uur plaatsvindt, zal leeg zijn op het koninklijk paar, premier Rutte, de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema en Gerdi Verbeet van het Nationaal Comité 4 en 5 mei na. Dit geldt ook voor alle andere plekken in Nederland waar kleine en grote herdenkingsmonumenten staan en waar al 74 jaar gezamenlijk de doden worden herdacht. Het samen herdenken van de slachtoffers ontbreekt in het 75ste jaar en dat is jammer.

In de huidige beperking van onze vrijheid, om verdere besmetting door het virus terug te dringen, wordt door menigeen een parallel gezien met de onvrijheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Met deze symboliek moeten we zeer voorzichtig zijn. Want elke vergelijking met de verschrikkingen van deze oorlog gaat volledig mank, ook al noem je de strijd tegen het nieuwe coronavirus een oorlog en de mensen die ertegen strijden ‘frontsoldaten’.

Destijds werden meer dan 100.000 Joden, Roma en Sinti weggevoerd naar vernietigingskampen. Politieke gevangenen of om andere redenen vervolgden stierven in concentratiekampen. Veel mannen werden gedwongen tewerkgesteld in Duitsland. Er heerste in Nederland angst, er werd honger geleden, de onvrijheid was totaal. De oorlog trok een verwoestend spoor door de wereld. Aan het einde van de oorlog stond de teller op vijftig miljoen doden, onder wie zes miljoen Joden. Ook al zijn dit schattingen, het zijn duizelingwekkende aantallen.

Trouw aan de Nederlandse rechtsstaat

Laten we tijdens deze dodenherdenking, in onze huiskamer, denken aan de verschrikkingen en chaos van toen en veel minder aan de beperkingen als gevolg van het virus nu. Aan de mensen die destijds wel bereid waren zich te verzetten tegen de Duitse bezetter en daarvoor met hun leven betaalden, zoals een groot aantal makers en verspreiders van de destijds illegale verzetskrant Trouw en andere verzetskranten. Trouw aan de Nederlandse rechtsstaat, was voor hen een van de leidende motieven om ondergronds te gaan.

Die rechtsstaat van toen werd uiteindelijk hersteld door vreemdelingen, soldaten van de geallieerde machten en de Sovjet-Unie, van wie velen daarvoor ver van huis hun leven gaven. Onder die soldaten die Nederland bevrijdden zaten Poolse militairen en zwarte Amerikanen. Dat wordt weleens vergeten in het huidige, behoorlijk ontspoorde integratiedebat. Zonder die vreemdelingen die Europa en dus Nederland op de Duitse bezetter heroverden, had dit continent er heel anders uitgezien. Ook naar hen moet onze dankbaarheid uitgaan.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden