Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Elke #MeToo-kwestie kent journalistieke voors en tegens

Opinie

Adri Vermaat

Adri Vermaat © Maartje Geels
OMBUDSMAN

Door #MeToo-onthullingen is de reputatie van de dirigenten Daniele Gatti en Pieter Jan ­Leusink, evenals die van andere bekende en minder bekende mannen aanzienlijk beschadigd. 

Het is frappant dat dit in alle gevallen ­gebeurde zonder tussenkomst van de strafrechter. Alleen publicaties over seksueel grensoverschrijdend gedrag leidden tot hun val. 

Lees verder na de advertentie

De Trouw-redactie buigt zich ­geregeld over #MeToo-onthullingen uit andere media. Hoe betrouwbaar zijn beschuldigingen uit vrijwel ­altijd anonieme bron? Geniet de ­beschuldigde bekendheid? Welke lengte en plek is het nieuws waard? Is een portretfotootje bij de tekst wel ethisch? De ene zaak is nu ­eenmaal niet de andere. Soms ­leveren de uitkomsten in de krant lezerskritiek op. Het fotootje van Pieter Jan Leusink bij het nieuws-­artikel in Trouw van 21 september noemde een lezer ‘onterecht’. ‘Ik vind dat de krant Leusink met deze uitsnede als een ‘viezerik’ neerzet. Dit terwijl ik op mijn iPad de gehele foto zag waarop hij geconcentreerd en wat vermoeid bezig is met dirigeren.’ Daar had de lezer een punt. 

Dat een reconstructie tot dusver is uitgebleven, is geen kwestie van ‘afdekken’. Voor speculaties kopen lezers niets

Lezers willen soms een vervolg op een #MeToo-affaire die slechts kort in het nieuws was en niet lijkt afgerond. De kwestie rond Daniele Gatti van het Concertgebouworkest is zo’n voorbeeld. Er zijn lezers die begrijpelijk meer willen weten over de precieze redenen van zijn gedwongen ontslag. Dat een reconstructie tot dusver is uitgebleven, is geen kwestie van ‘afdekken’ zoals een lezer onlangs veronderstelde. Het idee is eenvoudiger bedacht dan uitgevoerd, waar directie, bestuur, orkestleden én Gatti al weken ­zwijgen. Voor speculaties kopen ­lezers bovendien niets. 

#MeToo staat voor ingewikkelde journalistiek en stevige discussie. Het tv-programma ‘Brandpunt +’ ­onderzocht na een tip maandenlang gedragingen van dirigent Pieter Jan Leusink en sprak met twintig musici die voor hem werkten. Vier vrouwen beschuldigden de dirigent in de ­uitzending van vorige week anoniem van seksuele intimidatie en (machts)misbruik. De overige zestien vrouwen steunden de vier, maar bleven afzijdig. Op zijn website legde Brandpunt + in zeven pagina’s ­verantwoording af over de totstandkoming van de Leusink-onthulling.

Trial by media

Trouw en andere nieuwsmedia besteedden aandacht aan de primeur van het actualiteitenprogramma. Trouw deed dat in een vrij uitgebreid artikel met een fotootje van Leusink. Zonder de door Brandpunt + ­afgelegde, minutieuze verantwoording of een korte toelichting of weergave ervan, wordt berichten over zo’n voor alle partijen delicate kwestie in mijn beleving nog ingewikkelder dan zij, ook ethisch, al is. Een beschuldigde of zijn advocaat komt bij publieke beschuldigingen over seksuele intimidatie doorgaans niet verder dan dat het de zoveelste trial by media betreft, zoals Leusinks raadsman Peter Plasman nog bevestigde. De onbesproken keerzijde is dat slachtoffers vaak domweg niet anders kunnen dan hun verhaal ­anoniem doen. Denk aan de reële kans op represailles, interne afrekening in een organisatie, het spottende: ‘Ze vroeg erom’, intimidatie. 

Dilemma

Formeel had Trouw de kwestie Leusink kunnen negeren, waar de vier vrouwen die in Brandpunt + over hem verklaarden anoniem ­bleven. De krant hecht aan bronnenverantwoording en koos voor het weliswaar opmerkelijke, maar niet-verifieerbare nieuws. “Het is een ­dilemma”, erkent een adjunct van de krant. Achteraf had hij liever een ­beknopter bericht gezien dan de 475 woorden die het vrijdag werden. “Wij zullen niet iets overnemen uit media waarin we als redactie geen of minder vertrouwen hebben”, zegt de adjunct. “Het is een optie om niets mee te nemen in de krant. Vanwege de betrouwbaarheid van het onderzoek en de relevantie ervan hebben we hier anders gekozen.”

Het zijn ingewikkelde afwegingen met bij elke beslissing voors en tegens. Kort, feitelijk berichten en bij grotere #MeToo-artikelen altijd een inzetje met gedegen verantwoording aan lezers zijn wat mij ­betreft de beste opties.

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma's en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. Zijn eerdere artikelen leest u hier. Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl.

Lees ook:

Met het inkijkje in het televisieleven van Yvon Jaspers was niets mis

De reacties op het opvallende inkijkje in het televisieleven van Yvon Jaspers in Trouw van 14 september waren voor zowel de krant als voor het boegbeeld van boeren niet mals. 

Deel dit artikel

Dat een reconstructie tot dusver is uitgebleven, is geen kwestie van ‘afdekken’. Voor speculaties kopen lezers niets