Column Sylvain Ephimenco

Elfduizend wetenschappers die het klimaat onderzochten, en dan krijg je deze matige tekst?

Je kunt best kritisch zijn over de soms haastige maatregelen die worden voorgesteld om de klimaatcrisis te bezweren. Ook mag je bepaalde initiatieven ter discussie stellen, zoals het bouwen van biomassacentrales. Dat wil nog niet zeggen dat je niet doordrenkt bent van de ernst van de huidige situatie. Angst is niet altijd een goede raadgever, maar kan soms het besef van een naderend gevaar vergroten. Gisteren las ik op de BNNVara-site Joop.nl een uiterst verontrustende kop: ‘Mensheid wacht ‘ongekend lijden’ door klimaatcrisis’. Deze titel sloeg op een onderzoek van elfduizend wetenschappers uit 153 landen. Ik klikte op de link en kwam terecht bij het Engelstalige ­wetenschappelijk tijdschrift BioScience.

Wat onder ongekend lijden wordt verstaan, in het Engels untold suffering, daar had ik geen idee van. Ik kan mij bijvoorbeeld niet voorstellen wat het met me doet om op een landmijn te stappen of door Nederlandse bommen in het Iraakse Hawija te worden verpletterd. Ik verwachtte met grote vrees dat Bio­Science en die elfduizend wetenschappers mij op ongekend wrede onthullingen zouden trakteren. Hoe is het om midden december bij 55 graden naar lucht te moeten happen? Of de helft van het land in zee te zien verdwijnen, terwijl je vluchtauto door hagelstenen zo groot als een voetbalbal tot moes wordt geprakt. Concrete en tastbare voorbeelden kunnen in deze diffuse en soms vage klimaatambiance de ogen van velen openen.

Een reeks open deuren die we al tig keren ge­lezen hebben

De tekst begon inderdaad onheilspellend met als eerste zin: ‘Wetenschappers hebben een morele verplichting om de mensheid duidelijk te waarschuwen voor elke catastrofale dreiging en om het te ‘vertellen zoals het is’.’ Maar hoewel dat ‘ongekend lijden’ verderop inderdaad stond geschreven, werd het nergens onderbouwd. Er volgde wel een reeks open deuren en aanbevelingen die we al tig keren hebben mogen ­lezen. Ook de grafieken die bij de tekst stonden, waren vaak onbegrijpelijk en oogden armoedig. Heb je dan elfduizend wetenschappers nodig om die matige tekst te produceren? 

Onder de paragraaf ‘Energie’ stond dat we snel ‘fossiele brandstoffen door koolstofarme hernieuwbare energiebronnen moeten vervangen’. En bij ‘Voedsel’ stond: ‘Het eten van voornamelijk plantaardig voedsel en het verminderen van de wereldwijde consumptie van dierlijke producten, kan de gezondheid van de mens verbeteren’. Niet echt innovatief en revolutionair. Wel stond er eindelijk, en dat mag zeker worden vermeld, iets over de werelddemografie onder de kop ‘Bevolking’. Maar ook hier blijft het vaag met zinnen als: ‘De wereldbevolking, die nog steeds met ongeveer 80 miljoen mensen per jaar toeneemt, moet worden gestabiliseerd.’

Toen ik op Google keek, merkte ik dat talrijke internationale media als CNN, The Guardian, AFP en Al Jazeera gisteren melding maakten van het sensationele ‘untold suffering.’ Zo krijg je met een goed bedachte formule aandacht van de internationale pers. Of beter gezegd: zo verkoop je knollen voor wetenschappelijke citroenen.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden