Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Eeuwig onderzoek als fossiele vertragingstruc

Opinie

Vincent Dekker

De Fukushima-ramp gaat Japan een paar honderd miljard euro kosten. Dat betaalt de staat; dat is dus subsidie voor de traditionele energiesector. © afp

Is het slim om te stoppen met de bouw van windmolens die miljardensubsidies vereisen en in plaats daarvan een beetje geld te steken in de zoektocht naar nieuwe, 'subsidievrije' energiebronnen? Of is dat een zoveelste vertragingstruc?

'Onderzoek alle energiebronnen, behoud de goede'. Met die mooie stelling roept Patrick van Schie, directeur van de liberale denktank de Teldersstichting, op te stoppen met windmolens. Gebruik een fractie van de 18 miljard euro subsidie die voor die molens zijn gereserveerd, voor onderzoek naar nieuwe energiebronnen die 'op den duur misschien wel' economisch levensvatbaar zullen blijken te zijn, schreef hij maandag op Trouw.nl.

Van Schie vindt dat in energie-onderzoek wel subsidie mag worden gestoken, maar in energie-winning niet. Gek toch dat dit inzicht alleen geldt als het om windmolens gaat en niet bij fossiele energie. Market Forces heeft recent voorgerekend hoeveel subsidie de fossiele brandstoffen alleen al in Australië krijgen: oplopend van 7 miljard euro (10 miljard Australische dollar) per jaar in 2012, tot 8 miljard euro in 2016. De 18 miljard euro voor onze windmolens zijn voor de negen jaar tot 2023, dus twee miljard per jaar. Australië is met 21 miljoen inwoners vergelijkbaar met Nederland (17 miljoen).

Duitsland was volgens Van Schie een beetje dom door na de Fukushima-ramp in paniek tot sluiting van de kerncentrales te besluiten. Tja, paniek is nooit goed. Maar de Fukushima-ramp gaat Japan een paar honderd miljard euro kosten, aldus Reuters. Dat betaalt niet het energiebedrijf of zijn verzekeraar, dat betaalt de staat; dat is dus subsidie. Zulke risico's zijn niet verzekerbaar. En dan vinden sommige overheden het slim om die risico's dus ook maar niet te nemen.

Van Schie gooit in zijn stuk alle molens op één hoop. De subsidie gaat naar windmolens op zee. Molens op land wil ik morgen zonder subsidie neerzetten, en met mij zullen veel investeerders dat willen doen. Die leveren namelijk zonder subsidie al de goedkoopste stroom ter wereld. Mede daardoor worden ze populair en elk jaar goedkoper per kilowattuur. Als Van Schie een energiebron zoekt die zonder subsidie kan, doet hij er goed aan de prijs van 'zeemolens' te helpen verlagen. Daar liggen nog flinke kansen.

Een andere bestaande energievorm die met een beetje extra onderzoek zonder 'subsidie' kan is zonnestroom. Nu nog zijn zonnepanelen in Nederland alleen rendabel als je mag salderen: als de stroom die je in zonnige uren aan het net levert, dezelfde prijs oplevert als de prijs die je in de nacht en in de winter voor stroom betaalt die je van het net betrekt. Het komt er dan op neer dat je voor die stroom geen belasting betaalt, en dat zien sommigen als subsidie.

Die discussie hoeft niet lang meer te duren. De prijsdaling bij zonnepanelen gaat zo snel dat binnen tien jaar zonnestroom ook zonder salderen zelfs in Nederland rendabel zal zijn.

Waar Van Schie misschien nog wel wat geld voor mag uittrekken is de opslag van energie: goedkopere batterijen en dergelijke. Daar wordt wereldwijd momenteel enorm in geïnvesteerd. De paar miljoen die Van Schie voor energie-onderzoek wil uittrekken, zullen daar echter niet veel aan toevoegen. Dus ach, we kunnen ook gewoon even wachten totdat Duitsland die klus weer voor ons klaart.

Het zijn twee voorbeelden, wind- en zonne-energie, van energiewinning die nu al of binnenkort 'economisch levensvatbaar' zijn. Waarom dan toch die ontwikkeling afremmen en vragen om 'nieuwe, nu soms nog niet bekende energiebronnen die op den duur misschien wél economisch levensvatbaar blijken te zijn'? Van Schie oppert om subsidie te geven aan onderzoek naar schaliegas. Ziet hij de kosten van dijkverhoging als gevolg van het broeikaseffect niet als subsidie op de gaswinning?

Afwijzen wat voor het grijpen ligt en mikken op het 'nog onbekende dat op den duur misschien': het klinkt teveel als de oude vertragingstruc uit de fossiele wereld van big energy. Van een liberale denktank mag een iets minder fossiele denkhouding worden verwacht.

Vincent Dekker is redacteur van Trouw en schrijft over duurzame energie op zijn weblog Vincent wil zon

Deel dit artikel