Beeld Trouw

Brief van de hoofdredactieCees van der Laan

Een week van ontwrichting, op meerdere fronten

Een president die erop los fantaseert – laat ik het vriendelijk zeggen – of een simpele cartoon die jarenlang in een klaslokaal hangt en nu ineens voor een paar moslimmeisjes een probleem is. Beide kwesties kunnen ontwrichtend werken. In het geval van Donald Trump ondergraaft hij het democratisch stelsel in de Verenigde Staten, in het andere geval legt het kennelijk een open zenuw bloot in de samenleving. De mogelijk in hun geloof gekwetste meisjes accepteren de uitleg van de vrijheid van meningsuiting van de leraar niet, waardoor andere mensen weer kunnen concluderen dat de islam een ‘fascistische ideologie’ (uitspraak Wilders) is die geen andere opvattingen accepteert.

De krant en de site van vrijdag weerspiegelden die enorme gespletenheid en verdeeldheid in de samenleving. Volle pagina’s brachten we over de Amerikaanse verkiezingsstrijd, in de nieuwskrant en in de Verdieping.

Datzelfde gold voor de spanningen over de plek van de islam in een open samenleving. Accepteren moslims de vrijheid van meningsuiting, ook al kan dat kwetsen, en accepteren niet-moslims ideeën of geloofsopvattingen die op gespannen voet kunnen staan met diezelfde vrijheid? Een gesprek overigens dat veel schakeringen en kleuren kent, met heel veel verschillende opvattingen van moslims, andersgelovigen en andersdenkenden.

Het debat moet coûte que coûte doorgaan

We hoefden er donderdag niet lang over na te denken toen de vraag op tafel kwam of we de bewuste cartoon van Joep Bertrams die dag op de site zouden plaatsen en in de krant van vrijdag zouden afdrukken. Vanzelfsprekend, zoals we dat in het verleden ook met de zogeheten Mohammedcartoons hebben gedaan. Het feit op zich – dat de vraag werd gesteld – geeft wel weer aan hoe gevoelig inmiddels cartoons liggen waarin de draak wordt gestoken met de islam. Het is onmiskenbaar dat de vele aanslagen in de afgelopen twintig jaar, maar ook in de afgelopen weken in Frankrijk en Oostenrijk, hun weerslag hebben op het publieke debat. Dat debat moet coûte que coûte doorgaan, met alle ergernissen en opwinding van dien. Zo brachten we vrijdag in de Verdieping een interview met emeritus hoogleraar Franse geschiedenis Joan Wallach Scott over hoe volgens haar de neutrale Franse staat moslims in de klem zet.

In een klein hoekje van de krant, in de Verdieping, schrijft arabist en oud-collega Eildert Mulder al jaren over de islam, ­onder de kop ‘In de schaduw van de minaret’. Ik ben een trouwe ­lezer van zijn rubriek die doorgaans ­gelardeerd is met humor en ironie. Deze keer stond er boven zijn stukje ‘Het devies van IS: kop op, blijf moorden’. ‘De groep denkt dat de jongste dag nabij is, met een hoofdrol voor moslimstrijders, gesteund door Jezus die de antichrist zal verslaan. Daar wil je bij zijn. (…) Wie weet vecht ook Lou de Palingboer mee.’

En dan die andere ontwrichter van de samenleving, Donald Trump. In de afgelopen maanden en weken hebben wij – en vele andere media – voorspeld dat hij onwelgevallige uitslagen niet zou accepteren. En inderdaad, dat is uitgekomen, Trump voldoet aan de verwachtingen. Maar misschien is een andere conclusie nog veel treuriger: ruwweg de helft van het Amerikaanse electoraat was desondanks bereid op de man van ‘20.000 leugens’ te stemmen. Die bereidheid moeten we blootleggen. Dat zijn we aan u verplicht.

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden