Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een vonnis in simpele taal is niet duidelijk

Opinie

Mirk Zwart

De rechter doet uitspraak in de zaak over het afschieten van bijna tweeduizend edelherten in de Oostvaardersplassen. © ANP
opinie

Het voorstel om in vonnissen eenvoudige taal te gebruiken, leidt tot een gebrek aan precisie, vreest Mirk Zwart, rechtenstudent in Leiden. 

De leiders van ons land willen het land helpen. Ze willen dat mensen rechters snappen. De leiders gaan soms te ver. Ze willen dat rechters op niveau B1 schrijven. B1 is simpel. Het heeft korte zinnen. Actieve zinnen. Eenvoudige zinnen. Dat leest makkelijk. Het is duidelijk. Maar er staat weinig informatie in. Het is niet precies. Dat is juist onduidelijk. Schrijven op niveau B1 is heel moeilijk. Het kost tijd. Daarom is dit geen goed idee van de leiders.

Lees verder na de advertentie

Gisteren diende D66 een motie in die rechters oproept meer simpele taal te gebruiken in vonnissen. De motie wordt gesteund door de coalitiepartijen. Kamerlid Maarten Groothuizen, de initiatiefnemer van de motie, vindt dat rechters in hun vonnissen moeten streven naar het in de bovenstaande alinea weergegeven B1-taalniveau. De coalitiepartijen proberen hiermee het vertrouwen in de rechtspraak onder laaggeletterden te verhogen.

Goed streven

Het is uiteraard een goed streven om de rechtspraak te verduidelijken, maar het is onwenselijk om rechters vonnissen op niveau B1 te laten schrijven. Dit voorstel zou leiden tot minder rechtszekerheid en verhoogt de toch al hoge werkdruk voor rechters. Gelukkig zijn er wel andere, goede initiatieven die hetzelfde doel voor ogen hebben.

Rechters zijn van hun jargon afhankelijk om zich duidelijk en onomstotelijk, maar toch beknopt uit te kunnen drukken

Rechtszekerheid is gediend met vonnissen waarvan de inhoud onomstotelijk vaststaat en duidelijk is. Daarmee is voor burgers helder welke rechten zij hebben en hoe zij erop kunnen toezien dat deze rechten gehandhaafd en gerespecteerd worden.

Veel uitdrukkingen hebben in juridische context een andere betekenis dan in het reguliere taalgebruik. Woorden als ‘schuld’ hebben een breed scala aan betekenissen in het juridisch jargon. Aan het ontstaan van deze betekenissen liggen hele boekwerken rechtelijke geschiedenis ten grondslag. Rechters zijn van dit jargon afhankelijk om zich duidelijk en onomstotelijk, maar toch beknopt uit te kunnen drukken.

Dat wil niet zeggen dat rechters niet vrij zijn om een toelichting te geven op hun beslissingen en dit gebeurt in de rechtszaal dan ook geregeld. Rechters stimuleren om op B1-niveau te schrijven gaat voorbij aan deze realiteit.

Precisie verloren

Behalve dat er precisie verloren gaat wanneer rechters vonnissen op B1-niveau schrijven, kost het ook veel tijd om dit te doen. De rechterlijke macht staat al onder druk: door bezuinigingen op de rechtspraak komen rechters de laatste jaren onder steeds meer tijdsdruk te staan. Het zal een zware opgave blijken voor rechters om de precieze formuleringen in vonnissen te versimpelen.

Kamerlid Groothuizen betoogt ook dat rechters in hun vonnissen wetsteksten in simpel Nederlands zouden moeten parafraseren om deze teksten ­begrijpelijker te maken. Maar het is aan de wetgevende macht om wetten helder te formuleren. Het is onverstandig om deze last op de schouders van de rechtspraak te leggen.

Het voorstel om rechters te stimuleren in B1-taal te schrijven is geen oplossing, maar dat betekent niet dat het onmogelijk is om het vertrouwen in de rechtspraak te vergroten. Veel rechtbanken pogen het proces en de uitspraken al duidelijker te maken voor alle betrokkenen.

Dit gebeurt onder andere door het aanbieden van trainingen voor rechters en griffiers om duidelijker te schrijven en meer uitleg te geven tijdens zittingen. Ook is de Klare Taal Bokaal in het leven geroepen, een prijs voor het duidelijkst geschreven vonnis.

Om daadwerkelijk het vertrouwen in de rechterlijke macht te vergroten dient dit soort initiatieven gesteund en uitgebreid te worden. Maar het streven naar B1-niveau in vonnissen moet snel van tafel. 

Lees ook: 

Hoogleraar: Rechters moeten hun vonnis beter uitleggen

In het vonnis van de ‘wraakvader’ is ook ruimte voor begrip. Hoogleraar Leny de Groot-van Leeuwen pleit voor nog betere uitleg.

Deel dit artikel

Rechters zijn van hun jargon afhankelijk om zich duidelijk en onomstotelijk, maar toch beknopt uit te kunnen drukken