CommentaarRusland

Een stabiel regime in Rusland, maar tegen welke prijs?

Nog maar twee maanden geleden kwam het nieuws plotseling uit de lucht vallen: Rusland, zo kondigde president Poetin aan, zou een nieuwe grondwet krijgen. Die zou de macht van de president wat inperken en de macht van het parlement juist versterken. De afgelopen maanden boog een bont gezelschap zich over het opstellen van de nieuwe tekst; niet alleen juristen en parlementariërs, maar ook bekende artsen, een olympisch sportkampioene, museumdirecteuren en Ruslands eerste vrouw in de ruimte.

Het was de laatste persoon, Valentina Teresjkova, die deze week opzien baarde. De in recordtempo geschreven nieuwe constitutionele tekst lag voor in het parlement, toen zij plotseling suggereerde om een extra bepaling toe te voegen. De beperking van het aantal presidentstermijnen (maximaal twee opeenvolgende termijnen van zes jaar) moest pas vanaf het aannemen van de nieuwe grondwet gaan tellen ­– een manoeuvre die we kennen uit verschillende Afrikaanse landen waar presidenten moeizaam afscheid van de macht nemen.

Door de teller weer op nul te zetten, kan president Poetin, die er inmiddels al vier presidentstermijnen op heeft zitten (met een onderbreking van vier jaar door het premierschap), opgaan voor twaalf extra jaren. Als hem dat lukt, is hij in 2036 het langstzittende Russische staatshoofd sinds Peter de Grote.

Onbeschaamdheid

Echt onverwacht kwam deze wending in het verhaal niet, maar de onbeschaamdheid waarmee het gebeurt, is toch schokkend. Na de aankondiging van de nieuwe grondwet in januari begon het grote speculeren al over hoe Poetin de macht zou weten te behouden. Zou hij het parlement versterken om zo als premier de macht te houden? Leider worden van een nog op te richten veiligheidsorgaan om zo op de achtergrond de baas te blijven?

Zulke ingewikkelde constructies blijken nu helemaal niet nodig. Poetin hoefde in het parlement alleen maar te zeggen dat hij geen bezwaar had tegen het voorstel van de kosmonaute: in het belang van de ‘stabiliteit’ toonde hij zich bereid langer aan te blijven. Het parlement, stelde hij bovendien, krijgt liever ook niet meer macht. Verwijzend naar Europa zei hij dat sommige landen daar geen regering kunnen vormen. “In Rusland is dat absoluut onacceptabel.”

Demonstreren tegen de beslissingen van de gelijkgeschakelde politiek zal niet gaan: demonstraties zijn in Rusland verboden wegens het coronavirus. De volksraadpleging die nog volgt, zal waarschijnlijk te manipuleren zijn door de autoriteiten en is sowieso niet bindend. Zo zal er in Rusland de komende tien vijftien jaar misschien ‘stabiliteit’ zijn, maar dan wel de stabiliteit van een repressief, zichzelf verrijkend, statisch regime.

Het commentaar is de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden