Brief van de hoofdredactieCees van der Laan

Een sombere week door met de lessen van Spinoza

Er zijn van die weken waarin je de schouders eronder moet zetten om ze te kunnen dragen. Ik ben van nature een optimistisch en opgewekt mens, maar de coronacrisis drukt zwaar op het gemoed, zeker als de maatregelen weer worden aangescherpt en dicht tegen een lockdown beginnen aan te leunen. We gingen weer terug naar iets meer dan tien collega’s op de redactie, terwijl we juist hadden opgeschaald naar dertig. Je voelt en ruikt het chagrijn in de samenleving. Mensen reageren geïrriteerd, videoconferenties eindigen soms bokkig, collega’s zeggen moe te zijn.

Gelukkig hebben we Spinoza nog. “Beter dan te blijven huilen”, zei Spinoza, “is het om je te laten troosten door het inzicht in de noodzaak van alles wat er gebeurt”, las ik vrijdag in de Verdieping in een interview met Spinoza-kenner Steven Nadler. “Spinoza biedt een duidelijke gids voor het goede leven.”

Maandag stond ik bij het graf van oud-tante Annie, in de stromende regen. Ze was net begraven, ik mocht er niet bij zijn vanwege corona. Tante Annie is 106,5 jaar geworden. Ze was, gok ik, niet alleen de oudste Trouw-lezer maar ik vermoed ook een van onze trouwste lezers. Tot op het laatst. Ik heb op deze plek wel­eens over haar geschreven. Het goede leven van Spinoza was op haar van toepassing.

Ze heeft een deugdzaam leven geleid, al eindigde het in coronatreurigheid. Ze overleed aan de ziekte, alleen in haar kamer. Dat ze op zo’n hoge leeftijd overlijdt, valt te accepteren, minder de eenzaamheid waarin dat gebeurde. Een leven van meer dan een eeuw werd daarna samengebald in een korte plechtigheid, waarbij slechts acht mensen aanwezig waren, inclusief de dominee. Je kunt er verdrietig van worden. Het was toch een mooie, waardige plechtigheid, vertelde Ada, de vrouw van neef Hans.

De noodzakelijkheid der gebeurtenissen, volgens Spinoza dus. Daar houden we ons maar aan vast. De pop-upredactie die deze week neerstreek in een verpleeghuis in Kampen beschreef de noodzakelijkheden die verzorgers en verzorgenden samen ondergaan, gekenmerkt door opvallend veel vitaliteit, veerkracht en liefde.

De 89-jarige Klaas van der Worp had de ziekte overwonnen en mocht weer naar huis. “Ik ben een ramp voor het pensioenfonds.” Kijk, van zo’n opmerking word je weer vrolijk.

Corona lag vanzelfsprekend als een klamme deken over de vrolijkste avond van het jaar, de bekendmaking van de winnaar van de Trouw Duurzame 100. Waar het de afgelopen jaren in het Amsterdamse Pakhuis de Zwijger één grote ­gezelligheid was met honderden mensen, was het nu een feest met de rem erop en vrijwel geheel gestreamd, online uitgezonden dus. Inhoudelijk en technisch ging dit feest van een leien dakje, je miste alleen wel de euforie van het moment.

De winnaar, de Jonge Klimaatbeweging, met vijftig actieve vrijwilligers die al enige jaren invloed trachten uit te oefenen op hun eigen duurzame toekomst, maakt zo’n week weer draaglijk. Leuke, slimme gasten die een beroep doen op onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ze stonden op de voorpagina van de Duurzame 100-bijlage die we vrijdag verspreidden. Vrolijkheid en optimisme spatten ervanaf.

Dat was ook de teneur van deze bijlage, die de coronacrisis even op afstand zette. Spinoza was er vast tevreden over geweest.

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden