opinie

Een schadefonds voor misleide 'purslachtoffers'? Dat natuurlijk nooit.

Beeld Wikimedia Commons

Mensen die zeggen slachtoffer te zijn van het isolatiemiddel pur lijden aan een ingebeelde ziekte, zegt Cees Renckens, arts en bestrijder van modeziektes.

SP-Kamerleden stelden in januari en februari 2018 Kamervragen waarin zij zich afvragen of gespoten purschuim, een veelgebruikt isoleermiddel voor kruipruimtes en spouwmuren, vaak met overheidssubsidie aangebracht, niet als een potentiële sluipmoordenaar moet worden beschouwd en waarin zij aandringen op schadeloos stellen van mensen, die menen van contact met purschuim ziek te zijn geworden.

Het idee om de slachtoffers uit te betalen uit een door de industrie gefinancierd schadefonds lijkt op het eerste gezicht sympathiek. Er zijn precedenten. Zo ging in 2007 het Des Fonds van start, gefinancierd door farmaceutische bedrijven en verzekeraars, en uitkerend volgens de Wet collectieve afwikkeling massaschade. De 'des-dochters', in de baarmoeder blootgesteld aan het synthetische hormoon des, hielden daar niet zelden ernstige schade aan over. 

Zoiets geldt ook voor het Instituut Asbestslachtoffers, een initiatief van onder meer werkgevers- en werknemers, verzekeraars en overheid. Voor deze twee fondsen geldt dat de relatie tussen de blootstelling aan schadelijke stoffen en de ernstige gevolgen ervan voor de slachtoffers onbetwist vaststaan.

Gealarmeerde bewoners

Maar hoe zit dat met die zogenaamde pur-slachtoffers? Daar is de situatie volstrekt anders. Gespoten purschuim is een beproefd, goedkoop en betrouwbaar middel voor het isoleren van woningen en als zodanig al ruim 25 jaar in gebruik. Er zijn in ons land zo'n 100.000 woningen mee geïsoleerd.  

Sinds een jaar of vijf wordt er vanuit een commercieel expertisebureau uit Velp (ECEMed) en door hen gealarmeerde bewoners, die zich hebben aangesloten bij het Meldpunt Purslachtoffers, actie gevoerd om pur als gevaarlijke stof erkend te krijgen en toepassing ervan te laten verbieden. Het zou hierbij gaan om achthonderd melders. 

Op tv was er aandacht voor deze materie, in het 'NOS Journaal', op RTV Oost, in 'Nieuwsuur', 'Monitor', 'Stegeman op de bres'. Ook regionale kranten en vakbladen schreven erover. Steevast figureren daarin gezinnen die collectief ziek zouden zijn geworden na de isolatie van hun huizen met purschuim en nu gedwongen in caravans wonen, arbeidsongeschikt zijn geworden en eindeloos procederen tegen de isolatiebedrijven. 

Haaruitval, eczeem, hoofdpijn

Als de symptomen direct na de behandeling optreden, dan zou er volgens ECEMed sprake zijn van vergiftiging; indien de symptomen eerst jaren later optreden, dan zou het om allergie gaan en dient men de woning onmiddellijk te ontruimen. De optredende symptomen variëren van haaruitval, concentratieproblemen tot luchtwegproblemen, eczeem en hoofdpijnen.

Gezien de aanhoudende onrust en de hoge frequentie waarmee ECEMed de diagnose purslachtoffer stelde, namen enkele medisch deskundigen het initiatief tot het creëren van uniformiteit bij het diagnosticeren van verdachte gevallen. Het ministerie van binnenlandse zaken en de purschuimbranche besloten het initiatief te bekostigen. 

Ingebeelde ziekte

In juli 2016 kwam deze projectgroep met een gedegen Protocol voor diagnostiek van gezondheidsklachten in relatie tot potentiële blootstelling aan isocyanaten en purschuim, gebruikt voor isolatie, bij bewoners en isoleerders. Daaruit bleek dat de enige medische gevolgen die blootstelling aan pur kan hebben, bestaan uit wel-omschreven huid- en longproblemen. De 'purslachtoffers' hebben doorgaans andere klachten en laten zich niet volgens dat protocol testen.

De bestaande gevallen zijn moeilijk te genezen en volharden in hun slachtofferrol. Nieuwe gevallen voorkomen heeft daarom de hoogste urgentie. De purslachtoffers zijn immers geen slachtoffer van pur, maar lijden aan ingebeelde ziekten, hun aangepraat door de catastroferende publiciteit van ECEMed. Een schadefonds voor deze misleide mensen? Dat natuurlijk nooit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden