Opinie Milieu

Een plantaardige samenleving heeft de toekomst

Een plantaardige samenleving heeft de toekomst, betoogt Willem Vermaat, milieuwetenschapper en coördinator van de campagne Plant Power Animal Rights.

Jaap van Wenum, voorzitter LTO Akkerbouw, stelt dat een plantaardige wereld zonder dierlijke productie niet in het belang is van een sterke akkerbouw (Trouw, 3 september). Hij gaat voorbij aan de argumenten die de morele noodzaak voor een plantaardige samenleving bepleiten. Zijn betoog is gericht op de praktijk van de akkerbouw, maar ook met die insteek rammelt het aan alle kanten.

Van Wenum maakt zich zorgen: een krimp van de veestapel kan de akkerbouw in de problemen brengen, vanwege een tekort aan mest. Dat is voorbarig. Nederland heeft al zestig jaar een mestoverschot.

Dat overschot zorgt voor allerlei problemen. Overbemesting zorgt voor lucht-, water- en bodemvervuiling. LTO Nederland ziet een oplossing in mestvergisting, maar dat is een keuze voor de intensieve veehouderij die duurzame keuzes in de weg staat.

De veehouderij zorgt voor meer problemen. Kringlopen zijn sowieso niet gesloten, want een groot deel van het veevoer komt van soja uit Noord- en Zuid-Amerika. Wij zitten met een overschot aan mest –in essentie mineralen – omdat er in andere delen van de wereld een tekort is aan mineralen.

Intensieve veehouder zorgt voor milieuproblemen

De intensieve veehouderij is hoofdveroorzaker van de grootste milieuproblemen van deze tijd: klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en bedreiging van zoetwatervoorraden. Daarnaast vormt zij een bedreiging voor de volksgezondheid, onder andere door ziektes als Q-koorts.

Voorstanders van de intensieve veehouderij roemen Nederland, omdat wij voorop zouden lopen qua duurzaamheid en efficiëntie. Voor de productie van 1 kilo is vlees is gemiddeld 5 kilo aan planten nodig. Hoe kun je zo’n systeem überhaupt duurzaam en efficiënt noemen, gezien de milieudruk van de landbouw en de voedseltekorten in de wereld?

Ieder weldenkend mens pleit daarom voor een krimp van de veehouderij. Van Wenum die zich druk maakt om een tekort aan mest is als de arts die de patiënt met morbide obesitas adviseert niet te kiezen voor een maagverkleining, omdat de patiënt dan wel eens ondergewicht zou kunnen krijgen.

LTO ontkent problemen

Het is schrijnend: LTO wil de intensieve veehouderij niet aanpakken. De organisatie ontkent problemen of stelt dat die zijn op te lossen door innovaties. Van Wenum ziet wel een probleem in een mogelijk mesttekort: een probleem dat niet aan de orde is en waarvan hij doet alsof er geen oplossing voor zou zijn als het optreedt.

De waarheid is dat er duurzamere opties zijn dan het gebruik van dierlijke mest. Van Wenum noemt die opties ook: plantaardige mest en mensenmest. Als die mogelijkheden nog onvoldoende worden benut, waarom pleit hij dan niet fervent voor aandacht daarvoor? Het is eenvoudiger met die opties regionaal kringlopen te sluiten. Daarnaast kunnen we kiezen voor duurzamere akkerbouw die minder uitputtend is voor de bodem.

Al deze feiten daargelaten kunnen we het ethische aspect niet negeren: welke morele rechtvaardiging is er voor het instrumenteel gebruik van dieren? Wat is er fundamenteel anders aan kippen, koeien en varkens dan aan mensen dat maakt dat we hen wel zouden mogen bezitten en over hun hele leven, inclusief hun dood, zouden mogen beschikken?

De bewijslast ligt bij degenen die achter het instrumenteel gebruik van dieren staan. Vooralsnog wijst alles erop dat dieren het belang hebben om naar hun eigen aard te leven en te blijven leven.

Een plantaardige samenleving heeft de toekomst. Het gebruik van dieren is onethisch. Daarbij veroorzaakt de veehouderij meer problemen dan zij voorkomt.

Lees ook:

Een wereld zonder dierlijke productie brengt de akkerbouw in de problemen

Een ongebreidelde krimp van de veestapel die sommigen voorstaan, baart akkerbouwers zorgen, schrijft Jaap van Wenum, voorzitter LTO Akkerbouw. Een plantaardige wereld zonder dierlijke productie is niet in het belang van een sterke akkerbouw.

Melkveehouder Frank Post: Boeren zijn het gevoel voor de markt kwijtgeraakt

Hoe run je een melkveehouderij? En kan dat zonder subsidie? Aan de keukentafel bij Frank Post uit het Drentse Nieuweroord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden