Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een paus die ruimte maakt

Opinie

Trouw

Paus Franciscus © Hollandse Hoogte / Zuma Press
Commentaar

Meteen al bij zijn eerste balkonscène op het Sint Pietersplein creëerde paus Franciscus een sfeer van hoop en belofte. Zijn stijl was duidelijk. Met de eenvoud, directheid en vriendelijkheid van deze nieuwe paus kwam er een ander klimaat in het Vaticaan.

Binnenshuis zouden misstanden als corruptie en dubbele moraal worden aangepakt. Barmhartigheid ging voor het keihard handhaven van de kerkelijke leer. Deze paus omhelsde zieken en mismaakten, knuffelde talloze kinderen en beloofde daarnaast een zero-tolerancebeleid ten aanzien van seksueel misbruik door geestelijken. Mede daardoor krabbelde de rk kerk wat imago betreft in korte tijd op uit een diep dal.

Lees verder na de advertentie
Het ware leiderschap van deze paus is, bedoeld of onbedoeld, clerus en gelovigen uit te dagen tot zelfreflectie

Dankzij die toen nog vrij onbekende Argentijnse kardinaal Jorge Bergoglio konden katholieken weer zonder schroom of schaamte uitkomen voor hun kerkelijke betrokkenheid. Zijn optreden schiep al snel verwachtingen, zeker ook omdat deze paus gevoelige kwesties benoemde die in de praktijk tot spanningen leiden tussen leer en leven. Kwesties als het ter communie gaan van katholieken die opnieuw gehuwd zijn, van vrouwen die een abortus hebben gehad, de positie van homo's, en ook iets meer binnenkerkelijk, de wijding van vrouwen tot diaken, een lager ambt.

Dat paus Franciscus deze knelpunten en pijnpunten aan de orde stelde, soms op onverwachte momenten, heeft geleid tot meer ruimte in de katholieke geloofsgemeenschap. In ieder geval tot meer pastorale ruimte. De balans opmakend na vijf jaar pontificaat van Franciscus, kan echter niet worden vastgesteld dat de regelgeving op enig van deze punten zelfs maar een klein beetje gewijzigd is.

Zelfreflectie

De vraag is wel of het mogelijk dan wel wenselijk is, dat de leider van de rk kerk dergelijke veranderingen doorvoert. Een leider die zonder al te veel overleg knopen doorhakt of richtlijnen wijzigt, dat past niet in deze tijd. Het past zeker niet bij een dynamische aanpassing van de rk kerk aan een tijd waarin steeds meer gelovigen mondig zijn en op hun eigen geweten koersen. Het ware leiderschap van deze paus is, bedoeld of onbedoeld, clerus en gelovigen uit te dagen tot zelfreflectie over wat de beste manier is om met de bestaande leer om te gaan.

Wat dat betreft past zijn stijl bij het principe van de katholieke sociale leer, dat hogere overheden niet de taak van lagere overheden moeten overnemen, de zogeheten subsidiariteit. Maar daarop is wel een uitzondering nodig. Als het gaat om het aanpakken van seksueel misbruik van minderjarigen door rk geestelijken, kan paus Franciscus niet anders doen dan krachtig doorgaan. Zijn reis deze zomer naar Ierland, het land waar over het misbruik meer bekend is geworden dan waar ook, biedt een uitgelezen aanleiding.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Hij was niet van plan lang te blijven, maar is nu al vijf jaar druk met de hervorming van het Vaticaan. Het maakt Paus Franciscus populair, maar hij oogst ook kritiek.

Deel dit artikel

Het ware leiderschap van deze paus is, bedoeld of onbedoeld, clerus en gelovigen uit te dagen tot zelfreflectie