Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een onmogelijke president? De Republikeinen zien het niet

Opinie

Bas den Hond

De Amerikaanse president Donald Trump en de Canadese premier Justin Trudeau tijdens een onderonsje in de marge van de G7-top. Door de handelsmaatregelen van Trump is de verhouding tussen de buurlanden op een dieptepunt beland. © AFP
column

Met een enkele tweet verbrijzelde Donald Trump de fragiele vrede waarmee de G7-top in Charlevoix zaterdag eindigde. Eerst had hij zowaar de slotverklaring goedgekeurd, maar nadat de Canadese premier Trudeau hem de les had gelezen, trok hij dat alsnog in vanaf Air Force One, op weg naar de top in Singapore met Kim Jong-un.

Een beetje te laat om echt indruk te maken: "Trump, met nog nasmeulende woede over de G7-vergadering, maar alleen bereid om op Twitter stoom af te blazen, beoefent 'esprit de l'escalier'-diplomatie", schrijft Jeet Heer op de site van The New Republic, een uitdrukking lenend die het Engels niet heeft, en het Nederlands trouwens ook niet. De vernietigende repliek die je pas inviel op de trap, de vliegtuigtrap in dit geval.

Lees verder na de advertentie

Het is de combinatie die dodelijk is. De inhoud deugt niet: binnen en buiten de VS zul je niet veel deskundigen of ervaren politici vinden die denken dat het voeren van een handelsoorlog de economische en strategische doelen van de VS bevordert. De vorm deugt evenmin: hoe serieus kun je een president nemen die een vraag over het mogelijk erkennen van de annexatie door Rusland van de Krim beantwoordt met: "Dat moet je president Obama maar vragen, want hij was degene die de Krim verloren liet gaan."

Wat bezielt dat politieke bestel in de VS? Of positiever voor Trump: hoe speelt hij dat klaar?

Europese regeringsleiders hebben het duidelijk gehad met Trump, zoals te zien is op de foto die met graagte door medewerkers van de Duitse bondskanselier Angela Merkel op internet werd gezet.

In de toonaangevende Amerikaanse media – met uitzondering van een paar grote spelers, zoals Fox News en de Wall Street Journal – wordt Trump telkens weer weggezet als iemand die zich nergens in verdiept en zich niet aan de regels van het bestuurlijke spel houdt. Regels die niet altijd zwart op wit in het wetboek staan, maar die al decennia lang worden nageleefd – zoals bijvoorbeeld dat de president zich buiten lopende onderzoeken houdt van zijn ministerie van justitie, zelfs als die onderzoeken tegen hem zelf zijn gericht.

Donald Trump is, kortom, de president die door de rest van het Amerikaanse politieke bestel zo niet uitgekotst, dan toch in een dwangbuis gestopt zou moeten worden – maar dat is tot nu toe niet gebeurd. Integendeel, met de beste wensen van politici van links tot rechts kon hij naar Singapore vliegen om daar, zonder al teveel voorbereiding, te spreken met de al even onberekenbare leider van een aankomende kernmacht – voor zover bekend ook zonder een plan voor wat er moet gebeuren als die top mislukt.

Wat bezielt dat politieke bestel? Of positiever voor Trump: hoe speelt hij dat klaar?

Peiling

Het antwoord is onder andere te vinden in een recente peiling van tv-netwerk NBC en de Wall Street Journal, en in de voorverkiezingen voor zetels in het Huis van Afgevaardigden die afgelopen dinsdag in een aantal staten werden gehouden.

In die peilingen staat de waardering voor Trump niet bijzonder hoog: 44 procent. Maar hij staat ermee zowat gelijk met Obama na 500 dagen presidentschap. En voor zijn doen is het tamelijk hoog: hij is ermee uit het dal gekropen waarin hij sinds zijn aantreden verzeild raakte, met een dieptepunt van 38 procent in december vorig jaar. Bijna net zoveel mensen zijn het eens met twee stellingen van de ondervragers: dat de economie van de VS er het afgelopen jaar op vooruit gegaan is en dat dit te danken is aan het beleid van de president.

Er staan niet alleen maar lichtpunten voor Trump in die peiling. Een meerderheid, 53 procent, heeft enig vertrouwen of veel vertrouwen in het onderzoek dat speciaal aanklager Robert Mueller doet naar mogelijke betrokkenheid van de president of zijn medewerkers bij de hulp die hij tijdens zijn verkiezing kreeg van Rusland. En vooruitkijkend naar de verkiezingen voor het Congres in november, zegt 48 procent meer te voelen voor een afgevaardigde die belooft Trump aan de leiband te zullen leggen, terwijl maar 31 procent juist iemand wil kiezen die hem in alles steunt. En ook veelzeggend: veel meer Democraten dan Republikeinen hebben veel zin om te gaan stemmen.

Zorgen

Dat alles zou de Republikeinen toch enige zorgen moeten baren voor die verkiezingen. Maar toen afgelopen dinsdag in staten als Californië, New Jersey en Alabama de nominaties op het spel stonden voor de verkiezing van leden van het Congres, was daar weinig van te merken. De politiek actieve Republikeinse kiezers die bij zulke voorverkiezingen komen stemmen, maakten duidelijk: als ze moeten kiezen tussen verschillende Republikeinse kandidaten, heeft de trouwste vazal van Donald Trump de voorkeur.

Tekenend is wat er gebeurde met Martha Roby in Alabama. Die is nu al lid van het Huis van Afgevaardigden, en je moet het behoorlijk slecht doen, willen de kiezers in jouw plaats een nieuweling kiezen. Roby stemde in het Huis keurig voor alles wat Trump wilde, maar ze had één smet op haar blazoen: ze heeft bij de presidentsverkiezingen niet op hem gestemd, uit afschuw over de beruchte Access Hollywood tape waarin hij opschepte over het ongevraagd betasten van vrouwen. Een van haar tegenstanders, nota bene een ex-Democraat, wreef haar dat met tv-advertenties in. Het kostte haar nog net niet de nominatie, en dus haar zetel, maar ze haalde ook niet de 50 procent van de stemmen die haar positie helemaal veilig zou stellen; ze moet in een beslissingsronde tegen hem uitkomen.

Dat doet sommige Republikeinen pijn. De voormalige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, John Boehner, wil het zelfs niet weten. "Er is geen Republikeinse partij, er is een Trump-partij", zei hij in een interview met NBC. "De Republikeinse partij is ergens een dutje aan het doen of zo."

Maar voor politici die hun carrière nog niet verlegd hebben naar de golfbaan en een paar raden van bestuur, is er geen ontkennen of ontsnappen aan: Donald Trump is de president die de Republikeinen wilden, en nog steeds willen.

Lees ook:  Donald Trump denkt altijd aan de beeldvorming, hij wil zijn tegenstanders vooral bang maken

Na de G7-top in Canada staan de Verenigde Staten pal tegenover hun oudste en trouwste bondgenoten. Waarom haalt president Trump zo hard uit?

Wie is hier eigenlijk de baas: Merkel of Trump?

Spreekt Angela Merkel hier Donald Trump streng toe, als een moeder die een stout kind op zijn vingers tikt, of laat de Amerikaanse president tegenover de Duitse bondskanselier en andere wereldleiders stoïcijns zien wie hier eigenlijk de baas is? Het is maar wie deze foto van de G7-top in Canada bekijkt.

Deel dit artikel

Wat bezielt dat politieke bestel in de VS? Of positiever voor Trump: hoe speelt hij dat klaar?