Beeld Trouw

ColumnAbdelkader Benali

Een multicultureel drama in mijn eigen huis

Exact twintig jaar na het verschijnen van ‘Het multiculturele drama’ van Paul Scheffer, het essay waarmee hij de veelkleurige samenleving bekritiseerde, beleef ik in huiselijke kring mijn eigen multiculturele fiasco. De jonge aanwas in onze familie, een dochtertje van drie kilo en honderdtwintig gram, zorgt ervoor dat de oorspronkelijke bewoner van het huis, haar vierjarige zus, zich bedreigd voelt.

Door de ogen van Amber ervaar ik het multiculturele drama vanuit het perspectief van een autochtoon.

De klaagzang van autochtonen over nieuwkomers wordt door Amber gezongen als het gaat over de nieuwkomer in ons gezin. Ze vindt de baby te veel en te luidruchtig. Ze klaagt dat de nieuwkomer alle aandacht opeist en ook aan de lopende band vervuilt. Daarnaast verbaast Amber zich erover dat we iets dat zo klein is, zoveel aandacht geven. En net als bij de wrokkende autochtonen is het voor mijn dochter onmogelijk zich in de nieuwkomer te verplaatsen.

De wrevel rond de komst van de allochtoon in ons gezin leidt bij Amber tot bokkig gedrag, zoals het opzichtig negeren van de nieuwgeborene. Ze vindt het als oorspronkelijke bewoner van het huis van de zotte dat de nieuwkomer zonder dat ze er iets voor hoeft te doen op zoveel zorg en zekerheid kan rekenen.

Verraad

De eerste keer dat ik de kleine Hannah lof toezwaai, ‘wat ben je knap, wat ben je mooi,’ lopen de ogen van Amber vol met verdriet. Hoe haal ik het in mijn hoofd in haar nabijheid de nieuwkomer zo te prijzen met woorden die exclusief voor haar waren bestemd? Dit is verraad.

De natuurlijke orde is verstoord, voorgoed. Er is geen weg meer terug. Het betraande gezicht is een existentieel gezicht, het drukt ontheemdheid uit, de angst verwaarloosd te zullen worden. Voor de komst van de baby was alles zo vanzelfsprekend. Amber hoefde niets te delen. Ze was het eerste aanspreekpunt, zelfs wanneer er iets misging. Met de komst van de kleine blijken al die privileges niets waard te zijn. Een pijnlijk besef.

Terwijl Amber, wil ze onze aandacht verdienen, zich aan de regels moet houden, krijgt de nieuwkomer het witte goud via de tepel toegediend, ze hoeft maar te schreeuwen. Zo primitief!

De nieuwkomer verrijkt de bestaande orde, zo gaat de mare, maar voor Amber is alleen maar sprake van bedreiging. Wat het extra intens maakt, is dat het zo snel gaat. Ik had hier geen rekening mee gehouden.

Populistische benadering

Hoe gaan we hiermee om? Amber extra aandacht geven leidt tot nog meer weerstand. In een eerste reactie beloven we Amber maar van alles. We kopen een extra cadeau voor haar. We praten haar naar de mond. Deze populistische benadering werkt naar behoren. Tot het moment waarop de kleine Hannah weer in huilen uitbarst.

We kunnen Amber dan alleen maar tevredenstellen door haar nog meer te geven. Alleen is de grens allang bereikt. We moeten het anders doen. Als er een moment van innerlijke rust bij Amber is, neem ik haar apart en vertel haar het volgende: “Jij bent ook zo klein geweest. En Hannah wordt groot. Jij mag voor je zusje zorgen. Dat vindt ze fijn. Dat vinden wij ook fijn. Je mag haar vasthouden. Dicht tegen je houden. Ze is ook van jou. Ze is van ons allemaal.”

De oecumenische toon lijkt aan te slaan maar na een paar seconden stilte zegt Amber: “Maar dan wil ik wel Netflix. IJs. En je moet met me spelen.” De plicht tot saamhorigheid moet worden afgekocht met nog meer individuele autonomie, noem het verwendheid. Een drama dat geen politieke oplossing heeft.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met Bruiloft aan Zee, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn Roman De Langverwachte. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden